بيشتر مفسّران گفتهاند : اين آيه دربارهء صهيب بن سنان رومى نازل شده است كه مشركان او را به همراه گروهى از ديگر مسلمانان گرفتند و شكنجه دادند . صهيب به آنان گفت : من پيرمردى فرتوتم و براى شما هيچ زيانى ندارد كه از شما باشم يا از دشمنانتان : گفتند : راست مىگويى . گفت : پس مىتوانيد زن و فرزند و ثروت مرا بگيريد و من و دينم را واگذاريد . آنان نيز چنين كردند . پس اين آيه دربارهاش نازل شد . هنگامى كه وى به مدينه رسيد ابوبكر او را ديد و به دو گفت : اى صهيب ، داد و ستدى سود آور كردهاى ! گفت : داد و ستد تو نيز ضرر ندهد ! پس ابوبكر آيهاى را كه نازل شده بود برايش خواند و او نيز شادمان شد . [ از آن جمعى كه شكنجه شدند ] بلال ، خباب ، جبر و عمار [ بر خلاف صهيب ] تا جايى شكنجه شدند كه گفتند : آنچه را مشركان مىخواهند انجام مىدهيم . مشركان پس از شكنجهها اين گروه را هم آزاد كردند و آيهء زير دربارهء آنان نازل شد : وَالذينَ هَاجَرُوا فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَلَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ « 1 » 840 - ابراهيم بن منذر براى ما نقل كرد و گفت : عبداللَّه بن وهب براى ما حديث كرد و گفت : نافع بن يزيد ، از عمر وابستهء غفره برايم نقل خبر كرد كه به وى رسيده است كه چون پيامبر صلى الله عليه و آله به مدينه هجرت كرد مشركان عمار بن ياسر و عبداللَّه بن سعد را گرفتند . عبداللَّه « 2 » كفر را پذيرفت . اما عمار را آن اندازه شكنجه كردند كه نزديك بود جان دهد . اما
تاريخ المدينة المنورة (تاريخ مدينه منوره) (فارسى) — صفحة 436
مساهمون: ابن شبة النميري
ص٤٣٦
هامش
( 1 ) . نحل / 41 : و كسانى كه پس از ستمديدگى ، در راه خدا هجرت كردهاند در اين دنيا جاى نيكويى به آنان مىدهيم و اگر بدانند قطعاً پاداش آخرت بزرگتر خواهد بود .
گفتنى است واحدى در اسباب النزول ( ش 561 ) اين حديث را بدون سند نقل كرده است .
( 2 ) . نام كامل او عبداللَّه بن سعد بن ابىسرح بن حارث بن حبيب بن جذيمة بن مالك بن حسل بن عامر بنلؤى قرشى عامرى است . پيش از فتح به اسلام گرويد ، سپس هجرت كرد و آنگاه دوباره به شرك برگشت . در روز فتح مكه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمان قتل او و عبداللَّه بن خطل و قعيس بن صبابه را ، هر چند به پرده كعبه آويخته باشند ، صادر كرد . اما عثمان بن عفان او را پناه داد و بعدها اسلام آورد و بدين آيين به درستى پايبندى نشان داد . به سال 36 ه . ق . و به روايتى 37 ه . ق . درگذشت . بنگريد به : اسد الغابه ، ج 3 ، 173 ؛ اصابه ج 2 ، ص 309 .