تاريخ المدينة المنورة (تاريخ مدينه منوره) (فارسى) — صفحة 231

در غرب دار القضاء بوده است . اين سرا به عبدالرحمان [ بن عوف ] « 1 » تعلق داشته و وى آن را به‌عبداللَّه بن‌مكمل هبه كرده بود . ابن مكمل نيز آن را به مهدى فروختند و امروزه ويرانهء آن در دست فرزندان اوست . ابوزيد بن شبه گويد : در اين خانه كه به صورت خرابه‌اى در جوار مسجد بود مىخوابيدند . اين همان خانه است كه گويند ساكنانش گفتند : اى رسول خدا صلى الله عليه و آله ما در حالى آن را خريديم كه گرد هم بوديم و ثروتى داشتيم اما از هم پراكنديم و تهيدست شديم . رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : « آن را واگذاريد كه نكوهيده و بديمن است . » ابوزيد بن شبه گويد : قُثَم « 2 » مىخواست آن را بخرد كه تب كرد و بيمار شد . سراى حُمَيد بن عبدالرحمان بن عوف در حش طلحه يكى از ديگر سراى هاست كه آن را « دار الكبرى » مىگفتند . دليل نامگذارىاش به دار الكبرى نيز آن بود كه اين نخستين خانه‌اى بود كه يكى از مهاجران در مدينه مىساخت . عبدالرحمان ميهمان‌هاى رسول خدا صلى الله عليه و آله را در اين سرا جا مىداد و از همين روى « دار الضيفان » ناميده مىشد . يكى از ميهمانان در اين سرا دزدى كرد و عبدالرحمان بن عوف در اين باره نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله شكايت برد . بنابر آنچه اعرج مدعى شده است رسول خدا صلى الله عليه و آله به دستان خود در اين سرا بنا ساخته بود . اين سراى امروزه در دست يكى [ از فرزندان ] « 3 » عبدالرحمان بن عوف است . سعد بن ابىوقاص در بلاط دو سراى روبروى هم ساخت كه با يكديگر ده ذراع فاصله داشتند . سرايى كه در هنگام رفتن به مسجد در سمت راست شما قرار مىگيرد بعدها به ابو رافع غلام رسول خدا صلى الله عليه و آله رسيد ؛ وى آن را با دو خانه كه در محله بقال داشت مبادله كرده بود . خانهء ابو رافع پيشتر ملك سعد بود .