فصل دهمتقسيم علم حصولى به حقيقى و اعتبارى
[ 1 ] [ موضوع بحث در اين فصل ، تصورات است ؛ يعنى مقسم علم حقيقى و علم اعتبارى ، به معنايى كه در اين فصل از آن گفت و گو مىشود ، تصورات ، بلكه خصوص تصورات كلى « 1 » است . به ديگر سخن : بحث دربارهء معقولات و انقسام آن به معقولات اولى ( مفاهيم ماهوى ) و معقولات ثانوى ( اعم از معقولات ثانوى فلسفى و منطقى ) مىباشد . ]
مفاهيم حقيقى
[ « حقيقى » منسوب به « حقيقت » است و يكى از معانى « حقيقت » كه در اين جا مورد نظر است ، همان ماهيت و ذات شىء مىباشد . بنابراين ، مقصود از مفهوم حقيقى همان مفهوم ماهوى است ؛ چنان كه مؤلف ارجمند مىفرمايند : ]
حقيقى مفهومى است كه گاهى در خارج موجود مىگردد و آثارش بر آن بار مىشود و گاهى در ذهن تحقق مىيابد و آثار خارجىاش بر آن بار نمىشود ؛ مانند مفهوم انسان . لازمهء ويژگى ياد شده آن است كه نسبت مفهوم به وجود و عدم يك سان
هامش
( 1 ) . اگر احياناً اصطلاح حقيقى و اعتبارى ، به معنايى كه در اين فصل مورد نظر است ، بر تصديقات نيز اطلاق شودتنها به لحاظ تصورات مربوط به آن تصديق بوده و يك اطلاق مجازى خواهد بود