شرح و تفسير
در اين قسمت با بيانى روشن اتصاف خداى متعال به همهء كمالات اثبات مىشود .
اين بيان از مقدمات زير تشكيل مىگردد :
1 - منشأ همهء وجودها و كمالات موجود در عالم هستى خداى متعال است .
اين مطالب در فصل پيشين از دو راه به اثبات رسيد .
2 - علت هستى بخش ، كمالاتى را كه ايجاد مىكند به نحوى والاتر و برتر واجد مىباشد ، زيرا هرگز فاقد يك كمال ، نمىتواند آن كمال را اعطا و ايجاد كند .
نتيجه اين دو مقدمه آن است كه هر كمال وجودى كه در عالم هستى تحقق دارد ، مانند علم ، قدرت و حيات ، در خداوند هست و خداى متعال به نحوى متصف به همهء كمالهاى وجودى است .
به بيانى ديگر : براى اثبات حيات ، قدرت ، علم الهى و نيز ديگر صفات ذاتى خداى متعال مىتوان چنين گفت : اين مفاهيم هنگامى كه در مورد مخلوقات به كار مىرود حكايت از كمالات آنها مىكند . پس بايد كاملترين مرتبهء آنها در علت هستى بخش موجود باشد ، زيرا هر كمالى كه در هر مخلوقى يافت مىشود از خداى متعال است و آفرينندهء آن كمالات بايد واجد آنها باشد تا به ديگران افاضه كند و ممكن نيست كسى كه حيات را مىآفريند خودش فاقد حيات باشد يا كسى كه علم و قدرت را به مخلوقات افاضه مىكند خودش جاهل و ناتوان باشد . پس وجود اين صفات كمالى در پارهاى از مخلوقات ، نشانهء وجود آنها در آفريدگار متعال است ، بدون اين كه نقص و محدوديتى داشته باشد .
سخن قرآن دربارهء صفات كمالى خداوند
مقتضاى اين برهان آن است كه هر اسمى كه دلالت بر كمالى كند و هيچ شائبهاى از