تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و شرح بداية الحكمة ( فارسى ) — صفحة 105

مساهمون:

ص١٠٥
مفهوم جزيى ، آن است كه تنها بر يك فرد مىتواند صادق باشد . بنابراين ، طبق اين اصطلاح ، مقسم كلى و جزيى مفهوم است و وجود خارجى نه كلى است و نه جزيى ، زيرا اساساً مفهوم نيست و مسئلهء صدق و انطباق در بارهء آن موضوعيت نمىيابد . اما مقصود از جزيى در اين‌جا همان متشخص است ، كه در فصل آينده به تفصيل در بارهء آن بحث مىشود . مؤلف قدس سره در نهايةالحكمة در بحث كلى و جزيى بدين نكته تصريح كرده و مىگويد : « و اما الجزئية و هى امتناع الشركة فى الشىء ، و تسمّى الشخصية . . . » « 1 » . 2 - با توجه به آن‌چه در اين فصل بيان شده ، دانسته مىشود كه اساساً تقسيم مفهوم به دو قسم كلى و جزيى ، چنان‌كه در منطق آمده است ، بر حسب نظر بدوى است ، اما بنابر نظر صحيح و دقيق ، مفهوم به هر صورت كه باشد ، كلى مىباشد ، حتى صورت‌هاى حسى و خيالى ، كه معمولًا به عنوان مفاهيم جزيى قلمداد مىشوند ، فى حدّ نفسه كلى مىباشند و جزيى بودن آنها به اعتبار ارتباط و اتصال آنها با مصداق خارجيشان مىباشد . « 2 »
هامش
( 1 ) . فصل سوم از مرحلهء پنجم ( 2 ) . در فصل دوم از بخش يازدهم ، در اين باره به تفصيل بحث مىشود