كتاب جنايات
( بدان كه ) جنايت ، يا بر نفس است يا بر طرف [ عضو ] .
و [ جنايت ] بر هر دو قسم ؛ يا عمد محض است ؛ و آن حاصل مىشود به قصد مكلّف به سوى جنايت به تسبيب آنچه مؤدى شود به آن . هرچند كه در نادر از اوقات به آن مؤدّى شود .
و حاصل نمىشود عمد محض ، به قصد مكلّف به سوى فعلى كه به واسطهء آن ، منجرّ به قتل شود در وقتى كه غالبا قاتل نباشد ؛ چون كه در اين صورت ، قاصد قتل نيست ؛ مثل انداختن سنگريزه يا چوب كوچك ؛
و يا خطاى محض است و آن ، آن است كه قصد به فعل مؤدّى به قتل نداشته باشد ؛ مثل آن كه بلغزد ؛ پس بيفتد روى كسى و او كشته شود ؛ يا آن كه قصد به فعل دارد ، ولى قصد به شخص ندارد ؛ مثل آنكه تير ، به صيد بيندازد و به كسى بخورد ؛
و يا شبه عمد است و آن ، آن است كه قصد فعل به شخص دارد ، ولى قصد موت ندارد ؛ همچون طبيبى كه قصد علاج دارد ، پس منجرّ به موت مىشود ، يا مؤدّبى كه قصد تأديب دارد و تلف مىكند .
و در اينجا ، مقاصدى است :