مقصد هفتم : در [ بيان ] حدّ محارب است
و در آن ، دو مبحث است :
( مبحث ) اوّل : در [ بيان ] ماهيت محارب است
( بدان كه ) محارب ، كسى را مىگويند كه برهنه كند سلاحى [ را ] به جهت ترسانيدن مردم ؛ در دريا و خشكى ، در شب و روز ، در شهر و غير شهر ، مرد [ باشد ] و [ يا ] زن .
و هرگاه در شهر ، مالى را به زور گرفت ، محارب است .
و ثابت مىشود محارب بودن ، به [ شهادت ] دو شاهد عادل ، و به يك مرتبه اقرار از اهل اقرار .
و اگر بعضى از دزدان بر بعضى ديگر ، يا بعضى از كسانى را كه گرفته بودند از براى بعضى ، شهادت دادند ، مسموع نيست .
و دزد ، محارب است ؛ كه هرگاه داخل شد خانهاى را
] 581 / A [
به قهر و غلبه ، صاحبخانه مىتواند با او محاربه كند ، و اگر [ دزد ] ، كشته شد خونش ، هدر است ؛ و اگر جنايت زد ، ضامن است . و جايز است متعرّض او نشدن ، مگر آنكه بخواهد كسى را بكشد و او نتواند فرار كند ؛ كه در اينجا مطاوعهء او حرام است . و اگر عاجز از مقاومت او است ، ولى مىتواند فرار كند ، بايد فرار كند .
[ دو مسئله ]
( مسئلهء ) [ يكم ] : اقرب ، شرط نبودن اين است كه محارب ، از اهل تهمت باشد يا قوىّ باشد ؛ بلكه اگر از ترسانيدن ، هم ضعيف است و قصد ترسانيدن نمود ، محارب است على اشكال . « 1 »
( مسئلهء ) [ دوم ] : ديدهبان ، محارب نيست و كسى كه قهرا يا خفية مالى را مىربايد ، يا به تزوير حيله مىكند ، يا نوشتجات دروغى مىفرستد يا بنگى به كار مىبرد ، يا چيزى كه سبب خواب شود تا مالى را بربايد ، قطع نمىشود ؛ بلكه تعزير
هامش
( 1 ) . نك : همان ، ص 270 - 272 .