] 741 / A [
بوده [ است ] ، بر او نذر باطل است . و الّا صحيح است .
و اگر نذر كرد كه راه [ ب ] رود و مقصد را معيّن نكرد ، باطل است .
و اگر نذر كرد اگر خدا به او فرزندى عطا فرمود ، او را ببرد حجّ يا از جانب او حجّ كند ، و فرزندى به او عطا فرمود و ناذر مرد ، حجّ بكنند براى او با حجّ كردن خود ولد ، يا از جانب او از اصل تركه ؛
و اگر ناذر ، عاجز شد و حج نيابتى انجام داد ، « 1 » كافى نيست از او .
و اگر فوت شد حجّ او يا فاسد شد ، در وجوب ملاقات كعبه ، اشكال است . « 2 »
و اگر نذر كرد [ كه ] در سال معيّنى حجّ كند و در آن سال عاجز شد ، قضا ندارد .
و از آن جمله ، رفتن به مساجد است
هر مسجدى كه متعلّق نذر واقع شود ، اتيان [ به ] آن [ مسجد ] واجب است ؛ و ضمّ كردن عبادتى از قبيل نماز و اعتكاف ، لازم نيست .
و اگر گفت : « بروم به عرفه » ، واجب نيست ؛ اگر مناسك را به جا نياورد .
و اگر گفت : « بروم [ به ] مكّه » ، لازم نيست ؛ مگر با قصد مناسك .
و از آن جمله ، عتق است
اگر نذر كرد آزاد كردن مسلمى را ، واجب است آزاد كردن مسلم بالغ [ را ] ؛ و اگر نذر كرد آزاد كردن كافر غيرمعيّنى را ، صحيح نيست . و با تعيين ، محلّ خلاف است .
و اگر نذر كرد عتق رقبه را ، كافى است صغير و كبير و معيب ؛
و اگر نذر كرد [ كه ] بندهاش را نفروشد ، لازم است نفروشد ؛ مگر در حال ضرورت .
و از آن جمله ، صدقه است
اگر نذر كرد [ كه ] صدقه بدهد و معيّن نكرد ، واجب است به كمتر چيزى كه مال توان بود ؛ و اگر معيّن كرد قدرا يا زمانا يا جنسا يا مستحقّا يا مكانا ، لازم است ؛ و اگر تخلّف كرد ، دو دفعه بدهد .
و اگر نذر كرد مال بسيارى بدهد ، هشتاد درهم است .
هامش
( 1 ) . در نسخه « حجّه خريد » بدل « حج نيابتى انجام داد » ، است .
( 2 ) . نك : غاية المراد ، ج 3 ، ص 449 - 450 .