( خاتمه )
وقت اختيارى در وقوف به عرفه ، از ظهر روز عرفه است تا غروب آفتاب ؛ [ و ] كسى كه عمدا در آن وقت ترك كرد ، حجّش باطل است . و وقت اضطرارى ، تا طلوع فجر است ؛ و اگر فراموش كرد وقوف در عرفه را ، برگردد و وقوف كند ؛ هرچند تا طلوع فجر باشد در وقتى كه بداند كه مشعر را درك مىكند .
و وقت اختيارى در مشعر ، از طلوع فجر است تا طلوع آفتاب ؛ و وقت اضطرارى منتهى مىشود تا ظهر .
و درك مىشود حجّ به درك كردن يكى از دو وقت اختيارى ، اگرچه آن وقت ديگر اضطرارى شد ؛ و اگر هر دو وقت اضطرارى شد ، در درك حجّ و فوات آن ، دو قول است ؛ و اگر يك وقت از دو وقت اضطرارى را بيش [ تر ] درك نكرد ، حجّش فوت شده . « 1 »
و اگر وقوف نكرد در مشعر در شب پيش از فجر [ و ] نه بعد از فجر عمدا ، حجّش باطل است ؛ و نسيانا صحيح است ، اگر عرفه را درك كند .
و اگر هر دو وقوف را - كه در عرفه و مشعر
] 64 / B [
باشد - ترك كرد ، حجّش باطل مىشود ، [ چه ] عمدا و [ چه ] سهوا .
و ( بدان كه ) ساقط مىشود افعال حجّ از كسى كه حجّ از او فوت شود و به عمرهء مفرده ، محلّ شود ؛ و اگر بر او واجب بوده ، قضاى آن را به جا آورد با نيّت وجوب .
تتمّه
مستحبّ است برچيدن سنگريزه از جمع « 2 » ؛ و جايز است برداشتن آن از حرم ، مگر [ از ] مساجد ، و واجب است كه سنگ باشند ؛ و غير مستعمل باشند ؛ و از حرم باشند .
و مستحبّ است كه سنگهاى سخت نباشند ؛ و خطّهاى سياه و سفيد داشته باشند ؛ و سرمه رنگ باشند ؛ و به قدر سر انگشتان باشند ؛ و شكسته نباشند .
و مستحبّ است كوچ كردن پيش از طلوع آفتاب از منى به جهت غير امام ؛ لكن
هامش
( 1 ) . همان ، ص 434 - 443 .
( 2 ) . مراد مشعر است ؛ نك : مجمع الفائدة و البرهان ، ج 6 ، ص 244 .