از ديدن امام باشد و مأموم ، مرد باشد ؛
و همچنين صحيح نيست با اين كه امام ، بالاتر از مأموم ايستاده باشد به قدر يك وجب ؛
و همچنين با دور بودن امام از مأموم به زياده از قدر معتاد و عدم فاصلهء صفوف جماعت ؛
] 22 / B [
و همچنين صحيح نيست جماعت ، با مقدّم شدن مأموم بر امام .
و اگر مأموم يك نفر بيش نيست ، بهتر است كه بر طرف راست امام بايستد ؛
و مستحبّ است از براى آنانى كه لباس به جهت پوشانيدن عورت ندارند ، در گوشهاى از مسجد بايستند ؛ و همچنين زنها .
و اگر مأمومين جماعتى هستند عقب امام بايستند .
و اگر كسى نماز خوانده منفردا ، مستحبّ است اعادهء آن نماز با جماعت ؛ چه امام باشد چه مأموم .
و مكروه است كه مأموم « 1 » تنها بايستد با آن كه جماعت زياد باشند ؛
يا آنكه اطفال را در صف اوّل راه بدهند ؛
يا آنكه نافله بخواند مأموم بعد از « قد قامت الصّلوة » ؛
يا « حمد » و سوره بخوانند پشت سر امام جامع الشرايط ، مگر آن كه قرائت امام را نشنود و همهمهء او را هم نفهمد ، كه در اين صورت بنابر بعضى اقوال در نمازهاى جهرى ، « حمد » و سوره خواندن ، مستحبّ است ، ( و بنابر بعضى اقوال واجب است ) . « 2 »
و واجب است متابعت [ از ] امام ؛ و اگر عمدا مقدّم بر امام شد ، در افعال نماز - مثل آن كه در حال ركوع امام بلند شد - ، همان قسم بماند تا امام به او برسد ؛
و اگر سهوا مقدّم شد ، برگردد به متابعت امام و همان چيزى را كه مقدّم داشته ، با امام اعاده كند .
هامش
( 1 ) . در ترجمه « امام » به جاى « مأموم » ضبط شده است .
( 2 ) . براى اطلاع از تفصيل اين دو قول ، نك : غاية المراد ، ج 1 ، ص 210 - 219 .