شمار ، و جان كندنى طاقتزا و دشوار . سپس او را خاموش ، درون كفنهايش گذارند ، و گردن نهاده و رام از زمينش برگيرند و بر پاره چوبهايش بردارند . پيكرى كوفته و رنجديده ، لاغر از بيماريى كه كشيده . فرزند و نواده و برادران همگان تابوتش را بردارند و به خانهء غربتش رسانند . آنجا كه ديگر هيچ كس او را نبيند - و تنها خود در آن خانه نشيند - تا چون مشايعت كنندگان باز گرديدند و مصيبت زدگان واپس گراييدند ، او را در گودالش نشانند ، زمزمه كنان ، حيرتزده از پرسش - فرشتگان - و خطا كردن در امتحان . و دشوارتر چيز آنجا ، بلاى فرود آمدن است در گرمى جهنّم ، و بريان شدن در آتشى كه زبانه زند ، پى هم . و تيز گشتن بانگ آن هر دم . نه لختى آسوده بودن ، و نه راحتى ، تا بدان رنج را زدودن . نه نيرويى بازدارنده تا در امان ماند ، و نه مرگى تا او را از اين بلا برهاند ، و نه خوابى سبك تا آرامشى رساند . سختيهاى مردن از پى هم ، عذابها هر ساعت و هر دم ، به خدا پناه بريم - از اين غم - . بندگان خدا ! كجايند آنان كه ساليانى دراز ماندند ؟ و در خوشى به سر بردند ؟ تعليمشان دادند و به خاطر سپردند ، و مهلتشان بخشيدند ، و در بيهوده كارى گذراندند ، بىگزند بودند و فراموش كردند - تا گاهى كه مردند - . مهلتى يافتند دراز ، و بخششى گرفتند نيكو و به ساز . از عذاب دردناكشان ترساندند ، و نويد پاداش بزرگ به گوششان خواندند ، از گناهانى كه به تباهى كشاند بپرهيزيد ! و از زشتيها كه خشم خدا را برانگيزاند بگريزيد ! خداوندان ديدههاى بينا و گوشهاى شنوا و تندرستى و كالا ! آيا گريزگاهى هست ؟ يا رهايى ؟ يا جاى امنى ؟ يا پناه جايى ؟ يا گريزى ؟ . يا توانى راهى به دنيا گشايى ؟ يا نه چنين است ؟ پس كى باز مىگرديد ؟ و به كجا مىرويد ؟ و فريفتهء چه هستيد ؟ حالى كه بهرهء هر يك از شما از زمين پر طول و عرض ، همان اندازه است كه با گونهء خاك آلود بر آن خفته است ! هم اكنون بندگان خدا ! كه طناب مرگ بر گلو سخت نيست ، روان آزاد است ، و وقت ارشاد باقى است ، تنها در آسايش است و هنگام گرد آمدن - و كوشش - ، و اندك زمانى داريد از ماندن ، و مجالى براى اراده كردن ، و فرصت براى توبت ، و فراخى براى عرض حاجت ، - بكوشيد - پيش از تنگى و در سختى به سر بردن و بيم داشتن و مردن ، و پيش از در آمدن غايبى كه منتظر رسيدن آنيد و گرفتار شدن به خشم خداى بزرگ و توانا ، كه گريختن از آن نتوانيد . [ در خبر است كه چون - امير المؤمنين - عليه السّلام اين خطبه را خواند ،
نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 65
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٦٥