بود ؟ آيا پيامبر اكرم دربارهء وى نفرموده بود : حسن و حسين چه برخيزند و چه بنشينند ، هر دو امامند ؟ و آيا امام حسن همانى نبود كه پدر بزرگوارش دربارهء او فرموده بود :
« خاندان پيامبر ، حيات دانش و مرگ جهلند . حلم آنان از علم ايشان و ظاهرشان از باطنشان و سكوتشان از حكمة سخنشان شما را آگاه مىكند . با حقّ ، مخالفت نمىورزند و در آن به اختلاف نمىافتند . ايشان ستونهاى اسلام و محرمان راز هستند كه به ايشان اعتصام مىكنند . به واسطه ايشان است كه حقّ به محل خود باز مىگردد و باطل از جايگاه خود كنار مىرود و زبانش از جايى كه رسته بريده مىگردد . دين را با خردى بيدار و با نگرش و دقت ، دريافت كردهاند نه با عقل شنيدنى و از راه روايت كه راويان علم فراوان امّا رعايت كنندگانش اندكند » .
پس از آنكه بهترين صحابه و انصار مردم را به بيعت با امام حسن ترغيب كردند ، آنان با امام دست بيعت دادند . عبيداللَّه بن عبّاس در اين باره گفت :
« اى مردم ! اين فرزند پيامبرتان و وصى امام شماست ، پس با او بيعت كنيد » .
مردم امام حسن را از بُن جان و دل دوست داشتند . و اين دوستى از محبّت پيامبر صلى الله عليه و آله به ايشان و محبّت خدا به كسى كه پيامبر را مورد مهر قرار مىداد ، سر چشمه مىگرفت .
علاوه بر آنچه گفته شد بايد بيفزاييم كه شرايط حاكم بر آن روزگار وجود مردى را اقتضا مىكرد كه بتواند با معاويه و باند نيرنگباز وى مقابله كند . كسى كه شايستهء رهبرى بوده و از بينشى خردمندانه و محبوبيت در دل مسلمانان بهرهمند باشد .
بدين خاطر بود كه مسلمانان در بيعت با امام حسن شتافتند و گفتند : « او نزد
هدايتگران راه نور ، زندگينامه چهارده معصوم (ع) (فارسى) — صفحة 341
مساهمون: شريعت
ص٣٤١