آن ميدان « صاحبآباد » بود . « 1 » اهالى شهر تبريز و اطراف در آنجا چادر زده و به فروش اموال خود مىپرداختند . بعدها در آنجا مغازههايى ساخته شد . در اين ميدان كه سى هزار تماشاچى ظرفيت داشت ، نمايش حيوانات در برابر اوزون حسن آققويونلو برگزار مىشد . در اين ميدان مسابقات ورزشى همچون كشتى نيز انجام مىگرفت . « 2 »
سلطان اويس در همين ميدان ، ساختمانى به نام « دولتخانه » با بيست هزار اتاق ساخت . « 3 » سراى هشت بهشت و مسجد اوزون حسن در كنار اين ميدان واقع بود . از ميدان صاحبآباد به محلهء دوه چيلر و سرخاب راه داشت . « 4 »
بازار « قيصريه » كه اساسا توسط اوزون حسن بنا شد ، در تمام شرق مشهور است . بازارى سرپوشيده و هشت گوشه است . روى آن را گنبد و طاقها پوشاندهاند . در اين بازار اشياى قيمتى و جواهرات فروخته مىشد . « 5 »
در تبريز باغهاى بزرگ و پهناورى نيز وجود داشت . « باغ نصريه » توسط اوزون حسن و « باغ شمال » توسط سلطان يعقوب ساخته شد ، اين باغها پاركهايى بزرگ بودند . در « باغ شمال » در جنوب شرقى تبريز ، درختان سرو ، چنار و گلهاى فراوان كاشته شده بود . قاضى احمد قمى اين باغ را به باغ جنت تشبيه كرد و آن را « عشرتآباد » ناميد ، و فضلى اصفهانى گلهاى سرخ آن را به چراغ جنت تشبيه كرده است . « 6 »
باغها و بوستانها تبريز را احاطه كرده بودند . تصادفى نيست كه كاتب چلبى ( سدهء هفدهم ) تبريز را « شهرى درون باغچهها » ناميده است . « 7 » در منابع آن دوران خيلى كم به نام اين باغها برمىخوريم . از نام آنها پيداست كه اين باغها به طبقات بالا و پايين مربوط بود ، مثلا پاپاق تيكنلر ( باغ كلاهدوزان ) ، يهر قئيرهن پير محمد باغى ( باغ پير محمد سراج ) ، بويوك باغ ( باغ اسواران ) ، حكيم سعد الدين شيخ خجند ( احتمالا باغ كمال الدين خجندى ) ، احمدآباد ، خواجه مطهر ، دمشقيه ، شاه حسين ، بيگم ، قاضىآباد ، محمودآباد ، تورك محمد ، ليل آوا ، نوخيز ، كلخيز ،
هامش
( 1 ) . روضات الجنان ، ج 1 ، ص 568 - 569 .
( 2 ) . باربارو ، سفرنامهء ونيزيان در ايران ، ص 63 - 65 .
( 3 ) . كلاويخو ، همان ، ص 162 - 163 .
( 4 ) . روضات الجنان ، ج 1 ، ص 21 .
( 5 ) . شاردن ، همان ، ج 2 ، ص 404 .
( 6 ) . خلاصة التواريخ ، ورقهء 239 ؛ افضل التواريخ ، ورقهء 136 ، 206 .
( 7 ) . كاتب چلبى ، جهاننما ، ص 247 .