پل سنگى : در شمال شرقى شهر است . در آن زمان محلهء كوچكى بود . مسجدى به همين نام نيز در آنجا هست . « 1 »
مهاد مهين : نخستينبار به اين نام در اواسط سدهء چهاردهم ميلادى برمىخوريم . بعدها ميار ميار ناميده شد . در مركز شهر واقع بود . نام اين محله در ماجراى عصيان صنعتگران تبريز در سالهاى 978 - 980 ق . ( 1571 - 1573 م . ) به ميان آمده است . در اين محله اساسا طبقهء اعيان تبريز مىزيستند . « 2 »
درب سرد : يكى از دروازههاى مشهور اوايل سدهء چهاردهم ميلادى بود . در سمت غرب شهر قرار داشت و با نام سردرود شناخته مىشد . كوچهاى به همين نام نيز موجود بود . « 3 »
درب نوبر : محلهاى بزرگ و قديمى در جنوب شهر بود . باغ شمال كه بناى آن را سلطان يعقوب نهاد ، در اين محله قرار دارد . مقصود بيگ پسر اوزون حسن بناهاى بسيار و مسجد « مقصوديه » را در اين محله ساخت . « مقصوديه ميدانى » و « مقصوديه محله سى » با نام او ارتباط دارد . « 4 »
چرنداب : در اوايل سدهء چهاردهم ميلادى به نام اين محله در جنوب تبريز برمىخوريم . در جنوب غربى شهر ، قبرستانى به همين نام وجود داشت . « 5 »
درب اعلا : درب همان دروازه است . معناى لغوى آن « عالى قاپو » است . كوچههاى آجآباد و بقالآباد در اين محله بودند . رشيد الدين اشاره مىكند كه محلهء درب اعلا در كوچهء باغ نوبر قرار دارد . اهالى تبريز اين محله را « عالا قاپو » مىنامند . « 6 »
ليلآوا : نخستينبار به اين نام در وقفنامهاى برمىخوريم كه خاتون جهان بيگم همسر جهانشاه قرهقويونلو براى مسجد مظفريه نگاشت . در اين وقفنامه « ليلآوا كوچهسى » آمده است . پيداست كه در آن زمان كوچه بوده و سپس محلهاى بزرگ شده است . اين محله در
هامش
( 1 ) . در پل سنگى ، در شمال شرقى تبريز قديم الزمان ، محلهاى كوچك وجود داشت . در دفتر و ديوان « درب اعلاء » نوشته مىشد . ( نك : وقفنامهء ربع رشيدى ، ص 261 ؛ نادر ميرزا ، همان ، ص 61 . )
( 2 ) . مطلع السعدين ، ج 1 ، تهران ، 1335 ، ص 194 ؛ وقفنامهء مظفريه ؛ نك : محمد جواد مشكور ، تاريخ تبريز ، ص 656 ؛ روضة الصفاء ، ج 4 ، ص 559 ؛ احسن التواريخ ، تهران ، ص 445 ؛ افضل التواريخ ، ورقهء 268 .
( 3 ) . وقفنامهء ربع رشيدى ، ص 264 - 348 .
( 4 ) . احسن التواريخ ، ص 455 ؛ روضات الجنان ، ج 1 ، ص 47 ، 100 .
( 5 ) . تاريخ وصاف ، ص 385 ؛ نزهة القلوب ، ص 89 ؛ دولتشاه سمرقندى ، تذكرة الشعراء ، ص 347 ؛ روضات الجنان ، ج 2 ، ص 39 ، 75 ، 106 ، 172 ، 204 .
( 6 ) . وقفنامهء ربع رشيدى ، ص 353 ، 368 ، 378 ؛ احسن التواريخ ، ص 455 ؛ روضات الجنان ، ص 455 ؛ نادر ميرزا ، همان ، ص 61 .