ورزيده و به آنان تقرّب مىجوييد به حال شما نفعى ندارند .
يَوْمَ الْقِيامَةِ يَفْصِلُ بَيْنَكُمْ
؛ آن گاه خداوند مىفرمايد : در روز قيامت ميان شما و خويشاوندان و فرزندانتان جدايى مىاندازد بنا بر اين شما را چه شده است كه به خاطر آنها خدا را معصيت مىكنيد .
« يفصل » به تشديد « ص » و بدون تشديد و به صورت معلوم قرائت شده است و خداست كه در آن روز ( قيامت ) بعضى از شما را از بعضى ديگر جدا مىسازد پس خويشاوند مؤمن كه در بهشت است خويشاوند كافر دوزخى خود را نمىبيند ، بعضى گفتهاند : خداوند ميان شما داورى مىكند و از « فصل القضاء » ، حكم قطعى دادن گرفته شده است .
قَدْ كانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ
؛ براى شما در ابراهيم و قومش اسوه و الگوى نيك و روش خوبى است كه به آن تأسّى جوييد .
إِذْ قالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآؤُا مِنْكُمْ
؛ مؤمنان به خويشاوندان كافر خود مىگفتند ما از شما و بتهايى كه مىپرستيد يا از عبادتتان بيزاريم يعنى به شما و خدايانتان اعتنايى نداريم و در نزد ما هيچ ارزشى نداريد و انگيزهء دشمنى ما با شما اين است كه به خدا كافريد .
كَفَرْنا بِكُمْ
؛ يعنى ما منكر دين شماييم و دشمنى ميان ما و شما استوار است تا به يگانگى خدا اقرار كنيد .
إِلَّا قَوْلَ إِبْراهِيمَ
؛ اين جمله از
« أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ »
استثنا شده است زيرا مقصود از « اسوة حسنة » گفتار ابراهيم عليه السّلام و قوم اوست كه واجب است به آن تأسّى شده و به عنوان سنّت گرفته شود ، يعنى به سخن ابراهيم عليه السّلام كه به پدرش ( عمويش ) فرمود :
لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ
؛ « برايت طلب آمرزش مىكنم » . ( ممتحنه / 4 ) اهميّت ندهيد چرا كه اين وعدهء ابراهيم ( به آزر ) براى زمانى بود كه ايمان بياورد و چون آشكار شد كه وى دشمن خداست از او بيزارى جست .