2 - غير زايده بنا بر اين كه مفعول « تلقون » حذف شده باشد و معنايش اين است كه اخبار مربوط به پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله را به سبب دوستيى كه ميان آنها و شما بود به آنها مىرساندى و همچنين است
تُسِرُّونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ
، ( آيهء يكم از همين سوره ) يعنى در نهان با آنها اعلان مىكنيد كه ميان شما و آنها دوستى است يا در نهان احوال پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله را به سبب دوستى كه ميان شما و آنها وجود دارد به آنان خبر مىدهيد .
وَ قَدْ كَفَرُوا
؛ حال براى « تلقون » است ، يعنى با اين كه چنين حالى دارند با آنها دوستى مىورزند .
يُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَ إِيَّاكُمْ
؛ اين جمله مانند تفسيرى براى كفر آنهاست يا حال براى
كَفَرُوا
است .
أَنْ تُؤْمِنُوا
؛ علّت براى « يخرجون » است يعنى شما را به خاطر مؤمن بودنتان بيرون مىكنند .
إِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ
؛ شرط است و جوابش به دلالت جمله ما قبل آن حذف شده است و متعلّق به « لا تتّخذوا » است و معناى آيه اين است كه اگر شما دوستان منيد با دشمنانم دوستى نورزيد .
تُسِرُّونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ
؛ جملهء مستأنفه است يعنى در پنهان داشتن شما چه فايدهاى است در حالى كه مىدانيد پنهان داشتن و آشكار ساختن در علم من يكسان است و من پيامبر خود را بر آنچه پنهان مىداريد آگاه مىسازم و هر كه مرتكب نهان كارى شود از راه حقّ منحرف و از عدالت تجاوز كرده است .
إِنْ يَثْقَفُوكُمْ
؛ اگر كافران بر شما مسلّط شوند دشمنان خالص شما خواهند بود .
وَ يَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ وَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالسُّوءِ
؛ دستهايشان را براى كشتن شما و زبانشان را براى دشنام دادنتان بگشايند .
وَ وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ
؛ آرزو مىكنند كه شما مرتدّ شويد .
لَنْ تَنْفَعَكُمْ أَرْحامُكُمْ
؛ خويشاوندان و فرزندانتان كه به خاطر آنها با كافران دوستى