تفسير :
وَ لَوْ شِئْنا لَآتَيْنا كُلَّ نَفْسٍ هُداها
؛ مقصود اين است كه خداوند مىفرمايد ما بناى امر تكليف را بر اختيار گذاشتيم نه اجبار و اضطرار و اگر مىخواستيم البتّه هدايت هر فردى را از راه اجبار و بر خلاف طبيعت به او مىداديم و لكن واقعيت عذاب را بر گمراهان و كوردلان استوار و مسلّم كرديم ، زيرا آنان كورى را بر هدايت برترى دادند .
فَذُوقُوا بِما نَسِيتُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ
؛ به آنها گفتيم عذاب را بچشيد به خاطر فراموش كردن ملاقات امروز خودتان را و به خاطر كم توجّهى و اعتنا نكردن به آن و به كار نينداختن استعداد خود براى درك آن و مقصود از فراموشى و نسيان ، خلاف تذكّر و يادآورى است .
إِنَّا نَسِيناكُمْ
؛ به كيفر اين كه شما فراموش كرديد ، ما هم شما را فراموش كرديم .
برخى از مفسّران گويند : نسيان در اين جا به معناى ترك است ، يعنى چون شما فكر عاقبت چنين روزى را ترك كرديد ، ما هم شما را از رحمت خود طرد و محروم كرديم . و اين كه عبارت « انّا نسينا » جملهء مستأنفه است و فعل ، بعد از « انّ » و اسمش آمده است ، براى شدّت انتقام از كفّار است .
خلاصهء معنا اين است كه بچشيد عذابى را كه اكنون در آن هستيد ، از قبيل فرو انداختن سرها و اندوه و ذلّت و خوارى به سبب فراموش كردن ملاقات امروزتان و نيز عذاب ابدى جهنّم را به سبب كارهايى كه كرديد بچشيد .
إِذا ذُكِّرُوا بِها
؛ پند و تذكر به آنها داده مىشد و آنها هم مىپذيرفتند به اين طريق كه خدا را به سبب اين كه آنها را به شناخت خودش راهنمايى كرده است و براى اظهار فروتنى و خشوع - سجده و تسبيح و تنزيه مىكردند و از اين كه زشتيها را به او نسبت دهند منزّه مىدانستند و او را مدح و ستايش مىكردند .