وضع آنها را در عناد و اصرار به انكار بنگر و آنها به زودى نتيجهء اين كار خود را مىبينند . ( 175 )
آيا كافران براى عذاب ما شتاب مىكنند ؟ ( 176 )
امّا هنگامى كه عذاب ما در اطراف آنها فرود آيد صبحگاهان بدى خواهند داشت . ( 177 )
و از آنها تا زمان معيّنى روى بگردان . ( 178 )
و وضع آنها را بنگر ، آنها هم به زودى نتيجهء كار خود را مىبينند . ( 179 )
پاك و منزّه است پروردگار تو ، پروردگار مقتدر و بىهمتا ، از توصيفهايى كه آنها مىكنند . ( 180 )
و سلام الهى بر رسولان . ( 181 )
و حمد و ستايش مخصوص خداوندى است كه پروردگار جهانيان است . ( 182 )
تفسير :
ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفاتِنِينَ
؛ ضمير در « عليه » به خداى عزّ و جلّ بر مىگردد و معنا اين است كه شما و معبودهايتان همگى ، نمىتوانيد احدى را نسبت به خداوند گول بزنيد و گمراه كنيد . چنان كه هر گاه كسى زنى را نسبت به مردش گمراه كند گويند :
فلانى زن فلانى را نسبت به او اغوا و گمراه كرد .
إِلَّا مَنْ هُوَ صالِ الْجَحِيمِ
؛ به جز كسى را كه پيشتر در علم خدا گذشته است كه به سبب كارهاى زشتش شايستهء سوختن در جهنّم است .
و محتمل است كه حرف « واو » در عبارت
« وَ ما تَعْبُدُونَ »
به معناى « مع » باشد ، در اين صورت آيه جملهء مستقلّى است و سكوت بر آن جايز است چنان كه گويى : كلّ رجل و ضيعته : هر مردى با دست آوردهايش ، بنا بر اين معناى عبارت شما با آنچه مىپرستيد اين است كه شما با بت پرستيتان ، يا شما با همانندهاى خود و ضمير در « عليه » به كلمهء « ما » در عبارت
« وَ ما تَعْبُدُونَ »
بر مىگردد و مقصود اين است كه شما نمىتوانيد پرستيدن بتهايتان را به كسى تحميل و او را گمراه كنيد به جز كسى را كه به اختيار خود دوزخ را برگزيده است و مانند شما در آن مىسوزد .
وَ ما مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقامٌ مَعْلُومٌ
؛ تقدير عبارت : و ما منّا ملك . . . ، بوده كه موصوف حذف شده و صفت به جاى آن آمده است . هم چنان كه شاعر گفته است : انا بن جلا و طلاع