اجعل از قول اعراب : ضرب له فى ماله سهما ( براى او در مالش سهمى قرار داد ) يا از ضرب اللّبن ( خشت را به كار گرفته زد ) .
« يبسا » : يعنى قسمتى از دريا را برايشان راهى خشك ( و آمادهء عبور ) قرار ده ؛ يبس در اصل مصدر است ( ولى در اين جا صفت و ( به معناى يابس به كار رفته ) .
« لا تَخافُ »
حال از ضمير در « فاضرب » است و بعضى لا تخف خواندهاند ، بنا بر اين كه جواب امر باشد . « دركا » اسم است از ادراك يعنى فرعون و لشكريانش نمىتوانند به تو دسترسى يابند ، اگر
« لا تَخافُ »
به جزم خوانده شود ، و در
« لا تَخْشى »
دو وجه خواهد بود : يكى اين است كه از فعلهاى اوّل جدا گردد و در تقدير : و أنت لا تخشى باشد ، دوّم اين كه به خاطر فاصله ، الف براى اطلاق باشد مثل
فَأَضَلُّونَا السَّبِيلَا
؛ « پس ما را از راه گمراه كردند » ( احزاب / 68 )
فَغَشِيَهُمْ مِنَ الْيَمِّ ما غَشِيَهُمْ
؛ دريا فرعونيان را چنان كه بايد فرا گرفت . اين جمله كلامى است مستقل و از سخنان كاملى است كه با قلّت لفظ ، جامع معانى فراوانى مىباشد و دليل بر عظمت گرفتارى است كه بر سر آنها آمد .
« وَ ما هَدى »
و فرعون قوم خود را هدايت نكرد . اين سخن را خداوند به عنوان استهزاء به فرعون آورده است ، زيرا او گفته بود :
وَ ما أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ الرَّشادِ
؛ « راهنمايى نمىكنم شما را مگر به راه درست » ( مؤمن / 31 )
« يا بَنِي إِسْرائِيلَ »
اين جمله ، خطاب به بنى اسرائيل زمان موسى است ، پس از آن كه آنها را از دريا و هلاكت به وسيلهء فرعون نجات داد . و مىتوان گفت خطاب به يهوديانى است كه در زمان پيغمبر اسلام بودند كه خداوند در بارهء نيكيهايى كه نسبت به اجداد آنها كرده اينجا سخن مىگويد .
قَدْ أَنْجَيْناكُمْ
؛ جملات اين آيه به قرائت ديگر از قبيل : انجيتكم ، واعدتكم و رزقتكم و وعدناكم نيز خوانده شده خداوند با اين عبارات نعمتى كه آنها را نجات داده و دشمنانشان را هلاك ساخته به يادشان آورده و آنچه به موسى وعده داده ، از مناجات در كوه طور و نوشتههاى تورات در الواح ، به اين دليل به بنى اسرائيل نسبت