داده است كه براى پيامبرشان و بزرگانشان بوده و منافعش كه همان قوام دينشان هست به آنها بر مىگردد .
وَ لا تَطْغَوْا فِيهِ
؛ از حدود خدا تجاوز نكنيد .
« فَيَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبِي »
زيرا كه مستحق عقوبت من مىشويد ، حلّ الدّين يحلّ : در مورد وجوب اداى دين گفته مىشود ، « فيحلّ » بضمّ حاء به معناى ينزل نيز خوانده شده : زيرا عقوبت من بر شما فرود مىآيد . و من يحلل اين فعل به ضمّ و كسر لام اوّل ، خوانده شده است . « فقد هوى » يعنى هلك اصل « هوى » به دو معنا آمده است :
1 - اين كه كسى از كوه سقوط كند . شاعر مىگويد :
هوى من رأس مرقبة * ففتّت تحتها كبده
( از سر قلّه سقوط كرد ، در پائين قلّه جگرش پاره پاره شد ) « 1 » 2 - يا چنان سقوط مىكند كه بعد از آن بلند نمىشود .
« ثُمَّ اهْتَدى »
: ( آمرزش خداوند براى كسى است كه توبه كند ) سپس بر اين عقيده و عمل خود تا وقت مرگ ثابت باشد . از امام باقر عليه السّلام چنين نقل شده يعنى به سوى ولايت ما اهل بيت هدايت شود .
وَ ما أَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يا مُوسى
؛ موسى با نقبا به سوى طور رفته بود ، امّا از شوق كلام پروردگارش ، از آنها جلو افتاد ، خداوند به او خطاب كرد اى موسى چه چيز تو را به شتاب واداشت ؟ موسى در پاسخ گفت :
« هُمْ أُولاءِ عَلى أَثَرِي »
آنها به دنبال من مىآيند : به زودى به من مىرسند و اين كه از آنها براى آمدن نزد تو سبقت گرفتم به خاطر علاقهء زياد به جلب رضايت تو بود .
قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْ بَعْدِكَ
؛ مقصود از قوم موسى كه خداوند آنها را آزمود ، كسانى هستند كه موسى آنها را با هارون گذاشته بود .
هامش
( 1 ) - يكى از اعراب در مرثيهء پسرش كه از بالاى كوهى افتاد و مرد ، اين شعر را سرود .