امامان از آل محمّد صلى اللَّه عليه و آله امامى كه به نور علم و حكمت تأييد شده است مىآيد و اين امر ، از زمان حضرت آدم تا قيام قيامت بر قرار است و آنها خلفاى خدا در روى زمين و حجّتهاى او ، بر خلقش مىباشند و در هيچ زمانى زمين از وجود يكى از آن بزرگواران خالى نيست .
اين تحقيق كه در بارهء تفسير آيه بيان شد دليل بر آن است كه « شجرهء مباركه » نيز همين درخت با بركت نبوّت و ولايت است كه از روزگار حضرت آدم تا انقراض جهان و فرا رسيدن رستاخيز ، جهان را به نور خود روشن و منوّر داشته و خواهد داشت .
بعضى گفتهاند منظور از نور خدا ، حق و حقيقت است چنان كه قرآن مىفرمايد :
يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ
؛ « خدا آنها را از باطل به سوى حق بيرون مىبرد » ( بقره / 256 ) .
يَهْدِي اللَّهُ
؛ خداوند هر كس از بندگانش را كه بخواهد به اين نور درخشان و روشنگر هدايت مىفرمايد ، يعنى هر گاه او را شايستهء اين امر دانست ، به او لطف مىفرمايد و براى پيروى از دليل و برهان موفّقش مىدارد .
« فِي بُيُوتٍ »
جارّ و مجرور يا متعلّق به ما قبل است ، يعنى كمشكات فى بعض بيوت اللَّه . . . مانند مشكات در بعضى از خانههاى خدا كه مساجد است و يا متعلق به ما بعدش مىباشد و تقدير آن چنين است يسبّح له . . . رجال يعنى مردانى چنان در خانههايى چنين او را به پاكى و عظمت ياد مىكنند . « فيها » ، اين كلمه ، تكرار ( فى ، در اول آيه ) است ؛ چنان كه گفته مىشود : زيد فى الدار جالس فيها .
« أَذِنَ اللَّهُ »
خداوند امر فرموده و دستور داده است :
« أَنْ تُرْفَعَ »
تا آن خانهها ساخته شود و بنا گردد ، چنان كه فرموده است :
بَناها ، رَفَعَ سَمْكَها
، « آسمان را ساخت و سقفش را بر افراشت » ( نازعات / 28 - 27 ) و مثل :
« وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ »
؛ « و ياد بياور وقتى را كه ابراهيم ( و اسماعيل ) پايههاى خانه ( كعبه ) را بالا