آنان بدهيد ، و كنيزان خود را اگر خواهان پاكدامنىاند ، براى طلب متاع دنيا به زنا كارى وامداريد و هر كس وادارشان كند ، خداوند نسبت به آن كنيزانى كه به اكراه وادار شدهاند آمرزگار و داراى رحمت بىپايان است . ( 33 )
براستى كه آياتى روشنگر بر شما فرو فرستاديم با مثلى از آنان كه پيش از شما بودهاند ، و پندى براى پرهيزگاران . ( 34 )
تفسير :
وَ أَنْكِحُوا الْأَيامى
؛ « ايامى » و « يتامى » ، در اصل : أيائم و يتائم بوده و در آنها ، قلبى واقع شده است . « ايم » : بى همسر چه مرد باشد و چه زن ، بكر باشند يا ثيب ، تأيّما :
تزويج نكردهاند .
در حديث آمده است : خدايا به تو پناه مىبريم از حرص زياد به خوردن شير ، و شدّت تشنگى و آب زياد خواستن ، و عزوبت . « 1 » مضمون آيه اين است : كسانى را كه همسر ندارند و صلاحيت براى ازدواج دارند به همسرى يكديگر در آوريد ، خواه آزاد باشند يا برده و اين امر در قرآن امر مستحبّى است . از رسول اكرم نقل شده است :
من احبّ فطرتى فليستنّ بسنّتى و هى النّكاح
: « هر كس فطرت مرا دوست دارد از سنّت من پيروى كند كه ازدواج است . و نيز فرموده است :
من كان له ما يتزوّج به فلم يتزوّج فليس منّا
، كسى كه امكانات ازدواج در اختيار دارد ولى ازدواج نكند از ما نيست . و نيز فرموده است :
التمسوا الرّزق بالنّكاح
؛ روزى را به ازدواج ، از خدا طلب كنيد .
امام صادق عليه السّلام مىفرمايد :
من ترك التّزويج مخافة العيلة ، فقد أساء الظن بربه لقوله تعالى ان يكونوا فقراء يغنهم اللَّه من فضله ؛
« هر كس ازدواج را به دليل ترس از
هامش
( 1 ) -
اللهم انّا نعوذ بك من العيمة و الغيمة و الأيمه .
و دربارهء آن حضرت نقل شده است كه از پنج چيز به خدا پناه مىبرد : از عيمه و غيمه و أيمه ، و كزم ( پرخورى و بخل ) و قرم ( حرص زياد به خوردن گوشت ) ابن قتيبه دينورى ، غريب الحديث ، ج 1 / 338 ، پاورقى جوامع تصحيح استاد گرجى .