اين گروه اندك مىباشم .
فَلا تُمارِ فِيهِمْ
؛ پس با اهل كتاب دربارهء اصحاب كهف جدال مكن ، مگر جدالى كه حجيّت آن آشكار باشد و آنچه خدا بر تو وحى كرده بر ايشان بيان كن و از اين قبيل است قول خداوند :
وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ
؛ « در مقابل كفّار با نيكوترين روش به استدلال بپرداز » ( نحل / 125 ) .
وَ لا تَسْتَفْتِ فِيهِمْ مِنْهُمْ أَحَداً
؛ از هيچ كس دربارهء اصحاب كهف سؤال و پرسش مكن .
وَ لا تَقُولَنَّ
؛ وقتى تصميم به انجام دادن كارى مىگيرى هرگز مگو : در آينده اين عمل را انجام مىدهم .
إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ
؛ اين جمله متعلق به نهى است نه به قولش كه انى فاعل باشد ، زيرا اگر بگويد : من اين كار را انجام مىدهم مگر اين كه خدا بخواهد ، معنايش اين است :
مگر اين كه مشيّت خدا جلو فعل بنده را بگيرد و اين سخن مورد نهى خداوند نيست .
تعلّق اين جمله به نهى دو وجه دارد :
1 - اين گفتار را مگو مگر اين كه خدا بخواهد كه بگويى يعنى به تو اجازه دهد .
2 - اين سخن را مگو ، مگر در حالى كه گفتهات را همراه با مشيّت خدا ادا كنى و ان شاء اللَّه را بگويى بنا بر اين وجه ، جمله در موضع حال خواهد بود .
وَ اذْكُرْ رَبَّكَ إِذا نَسِيتَ
؛ هر گاه فراموش كردى كه استثنا را بر زبان جارى كنى و سپس به يادت آمد ، مشيّت خدا را از زبان خود مينداز و جملهء ان شاء اللَّه را بگو .
ابن عبّاس مىگويد : اگر چه بعد از يك سال باشد . امام صادق عليه السّلام مىفرمايد تا وقتى كه كلامت قطع نشده باشد . بعضى گفتهاند معنايش اين است كه هر گاه مطلبى را فراموش كردى ياد خدا كن تا آنچه فراموش كردهاى به يادت آيد .
وَ قُلْ عَسى أَنْ يَهْدِيَنِ
؛ و بگو اميد است پروردگارم عوض آنچه فراموش كردهام