شماست به حساب سالهاى شمسى است و آنچه در قرآن بيان شده به سالهاى قمرى مىباشد .
لَهُ غَيْبُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
؛ در اين آيه خداوند آگاهى خود را نسبت به غيب آسمانها و زمين بيان مىدارد كه تنها او داناى به غيب است ، و سپس ادراك خود را نسبت به ديدنيها و شنيدنيها با صيغهء تعجّب بيان كرده است و فرموده «
أَبْصِرْ بِهِ وَ أَسْمِعْ
: » چه قدر بينا و شنواست تا نشان دهد كه ادراك وى از حدّ معمول هر شنونده و بينندهاى خارج است ، زيرا كه او لطيفترين و كوچكترين چيزها را درك مىكند .
ما لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ
؛ براى اهل آسمانها و زمين سرپرست و صاحب اختيارى جز خدا وجود ندارد «
وَ لا يُشْرِكُ
» و در حكم و فرمان خود هيچ يك از آنها را شريك قرار نمىدهد . اين فعل به صورت خطاب به پيامبر صلى اللَّه عليه و آله مجزوم به عنوان فعل نهى نيز خوانده شده است ، يعنى هيچ كس را در فرمان خدا شريك قرار مده .
لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ
؛ كسى را قدرت بر آن نيست كه احكام و كلمات الهى را متغيّر و دگرگون سازد .
وَ لَنْ تَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَداً
؛ جز ساحت قدس او جايگاه محكم و راه فرار نمىيابى . التحد الى كذا : به سوى آن ميل كرد .
وَ اصْبِرْ نَفْسَكَ
؛ خود را با مؤمنان كه بامدادان و شامگاهان پيوسته به دعا مشغولند همدم ساز .
بعضى گفتهاند مراد از صبح و شام نماز صبح و عصر است ؛ كلمهء « غداة » « غدوة » هم خوانده شده است .
وَ لا تَعْدُ عَيْناكَ
؛ مبادا چشمهايت را از نگاه و توجّه به آنها بردارى و به ديگران از اهل دنيا متوجّه شوى .
تُرِيدُ زِينَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا
؛ جمله در محل حال است ، يعنى در حالتى كه در همنشينى با سرمايهداران زينت و زرق و برق دنيا را طلب كنى . پيامبر اسلام بسيار