ترجمه :
هر گاه آيات ما بر آنها خوانده شود ، كسانى كه اميد به ديدار ما ندارند مىگويند : قرآنى غير از اين بياور يا آن را عوض كن ، بگو ، مرا نرسد كه از پيش خود آن را تبديل كنم ، من پيروى نمىكنم مگر آنچه را كه به من وحى شود ، براستى اگر نافرمانى پروردگارم را انجام دهم از عذاب روز بزرگ مىترسم . ( 15 )
بگو اگر خدا مىخواست من آن را بر شما نمىخواندم و خداوند به آن آگاهتان نمىساخت « 1 » كه من روزگار درازى ميان شما زيستهام ، آيا تعقّل نمىكنيد . ( 16 )
پس چه كسى ستمكارتر است از آن كه به خدا دروغ ببندد يا آيههاى او را دروغ شمارد ، براستى كه بزهكاران رستگار نخواهند شد . ( 17 )
تفسير :
ائْتِ بِقُرْآنٍ
؛ گفتند : قرآن ديگرى بياور كه از عبادت كردن بتها بدگويى نكند و وعدهء عذاب به عبادت كنندگان آنها در آن نباشد ، زيرا اين امر ، ما را به خشم مىآورد .
أَوْ بَدِّلْهُ
؛ تبديل آن است كه به جاى آيهء عذاب آيهء رحمت قرار دهد و بدگويى از بتها و پرستش آنها را حذف كند . در مقابل اين دو درخواست كافران ، خدا پيامبر را به پاسخگويى از درخواست دوم مأمور كرد ، زيرا اجابت اين درخواست تحت قدرت انسان است و او مىتواند آيات را عوض كند امّا قرآن ديگرى آوردن مقدور انسان نيست . لذا فرمود : بگو «
ما يَكُونُ لِي
» سزاوار من نيست كه از پيش خودم بدون امر از طرف پروردگارم آن را تبديل كنم .
إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى إِلَيَّ
؛ هيچ كدام از اين امور را نه ترك مىكنم و نه انجام مىدهم مگر براى پيروى از وحى الهى : اگر آيهاى نسخ ، يا بدل به آيهاى ديگر شود
هامش
( 1 ) - اين ترجمه با توجه به متن تفسير ، و نيز ترجمهء متن مجمع البيان برگزيده شده است - م .