ترجمه :
و چون به فرشتگان گفتيم : براى آدم سجده كنيد همگى سجده كردند ، بجز ابليس كه گفت : آيا براى كسى سجده كنم كه از خاك آفريدهاى ؟ ( 61 )
( سپس ) گفت : آيا همين است كسى كه او را بر من ترجيح دادهاى ؟ اگر مرا تا روز قيامت مهلت دهى همهء فرزندانش را جز اندكى ، ريشه كن خواهم كرد . ( 62 )
خداوند فرمود : برو ، كه هر كس از آنان تو را پيروى كند ، سزاى همهتان جهنّم است كه كيفرى فراوان است . ( 63 )
و تو هر كدام را كه توانستى با صداى خود منحرف ساز و لشكر سواره و پيادهات را بر آنها گسيل دار . و در ثروتها و فرزندانشان شركت جوى و با وعدهها سرگرمشان ساز كه شيطان جز فريب و دروغ وعده نمىدهد . ( 64 )
بر بندگان من هرگز تو را تسلّطى نيست ، و همين بس كه پروردگارت حافظ و نگهبان است . ( 65 )
تفسير :
قالَ أَ أَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِيناً
؛ « طينا » حال است امّا در ذو الحال آن دو وجه است :
الف : موصول : « من » در « من خلقت » . يعنى : آيا براى او سجده كنم و حال آن كه مادّهء اصلى او خاك است ؟
ب : ضمير محذوف از صلهء يعنى : أ أسجد لمن كان فى وقت خلقه طينا ؛ « آيا براى كسى سجده كنم كه وقت آفريده شدنش خاك بوده است ؟ »
أَ رَأَيْتَكَ هذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ
؛ « كاف » براى خطاب و « هذا » مفعول به است و چند جمله به منظور اختصار حذف شده كه معنايش چنين است : از اين موجودى كه او را بر من برترى دادهاى مرا آگاه كن كه به چه دليل به او چنين اعتبارى دادهاى و حال آن كه من از او بهترم .