إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ
؛ من برخى از فرزندانم را كه : اسماعيل و اولاد او هستند در بيابان مكّه كه هرگز گياهى در آن نمىرويد ، مسكن دادم .
عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ
؛ در معناى كلمهء محرّم چند قول است .
1 - نزد خانهء تو كه همواره عزيز و داراى حرمت بوده است به طورى كه هر ستمگرى از آن بيمناك است همانطور كه از هر شىء حرامى بايد پرهيز شود .
2 - يا خانهاى كه از گزند و آسيب طوفان نوح در امان ، ماند ، هم چنان كه به همين دليل آن را بيت العتيق نيز ناميدهاند ، زيرا از احاطهء آب بر آن آزاد و در امان ماند .
3 - يا به اين معنا كه حرمتش لازم و بى احترامى به آن نارواست و به احترام خانهء خدا ، اطرافش نيز حرم و محترم است .
رَبَّنا لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ
؛ لام متعلق به « اسكنت » است يعنى آنان را در اين وادى جاى ندادم مگر براى اين كه نزد خانهء محترم تو نماز اقامه كنند و آن را با ذكر و عبادت تو آباد سازند .
فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ
؛ « من » براى تبعيض است ، بعضى از دلها را چنان قرار ده كه به سوى آنان بشتابند و به آنها پناه برند . بعضى « تهوى » خواندهاند ، از « هوى يهوى » كه به معناى دوستى است ، و چون متضمن معناى تنزع است همانند آن به الى متعدّى شده : يعنى مشتاقانه به سوى آنها بيايند و اين قرائت اهل بيت عليهم السّلام مىباشد .
وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَراتِ
؛ با مسكن دادن آنها در زمينى كه هيچ گونه ميوهاى در آن نيست ، از همه نوع ميوهجات به آنها روزى فرما ، به اين صورت كه از ديگر سرزمينها برايشان آورده شود .
لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ
؛ شايد شكر نعمتى را كه در بيابان ويران ، از انواع ميوههاى آماده ، روزيشان شده است بجاى آورند .
إِنَّكَ تَعْلَمُ ما نُخْفِي وَ ما نُعْلِنُ
؛ تو به امور پنهانى همانند چيزهاى آشكار ، بى هيچ