ذرّيهام را به پا دارندهء نماز قرار ده ، پروردگارا دعاى مرا بپذير . ( 40 )
پروردگارا من و پدر و مادرم و همهء ايمان آورندگان را در روز حساب بيامرز . ( 41 )
تفسير :
رَبِّ اجْعَلْ هَذَا الْبَلَدَ آمِناً
؛ منظور حضرت ابراهيم از اين شهر كه از خدا مىخواهد آن را محل امن قرار دهد مكه است .
وَ اجْنُبْنِي وَ بَنِيَّ
؛ يعنى مرا و فرزندانم را بر دورى كردن از پرستش بتان ثابت قدم بدار منظور از فرزندان ، همهء كسانى است كه در آينده از صلب او به وجود مىآيند ، جنّبه و جنبه و أجنبه ، همه به يك معناست .
إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ
؛ اين بتها ، بسيارى از مردم را گمراه كردند ، پس به تو پناه مىبرم تا من و فرزندانم را از اين گمراهى محافظت فرمايى .
معناى گمراه ساختن بتها ، اين است كه مردم به سبب آنها به گمراهى كشيده شدند پس گويى بتها آنها را گمراه ساختند چنان كه مىگويند : فلانى را دنيا گول زده ، يعنى او به دنيا چسبيده و فريفتهء آن شده است .
فَمَنْ تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي
؛ هر كس مرا در آيين من پيروى كند از من است ، يعنى جزئى از من است زيرا اختصاص به من دارد و وابستهء به من است ، چنان كه پيامبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود : هر كس به ما نيرنگ زند از ما نيست « 1 » ، يعنى جزء مؤمنان نيست ، زيرا فريبكارى كار مؤمنان نيست .
وَ مَنْ عَصانِي فَإِنَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
؛ و هر كس مرا نافرمانى كرد ( اگر قابل بخشش است او را ببخش ) چرا كه تو گناه بندگان را مىپوشانى و نسبت به آنان رحيم مىباشى .
هامش
( 1 ) -
من غشنا فليس منا .