قوت و غذا تهيه مىكنيم و برادرمان را از هر بلايى كه تو تصوّر مىكنى محافظت و با حاضر ساختن او در پيش عزيز ، يك بار شتر « 1 » اضافه بر بارهاى خودمان دريافت مىنماييم . ديگر پس از اين همه دستاوردها كه مىتوانيم تمام كارهايمان را اصلاح كنيم ، چه مىخواهيم ؟
ذلِكَ كَيْلٌ يَسِيرٌ
؛ اين كه اكنون به ما داده شده چيز اندكى است ما را كفايت نمىكند . منظورشان اين بود كه به واسطهء برادرشان هم چيزى بگيرند . يا اين كه « ذلك » ، اشاره به كيل بعير است « 2 » يعنى آن بار اضافى هم ، براى پادشاه مصر چيز مهمّى نيست ، بر او آسان است و از ما مضايقه نخواهد كرد .
حَتَّى تُؤْتُونِ
؛ تا اين كه چيزى از سوى خدا به من بدهيد كه به آن اطمينان كنم :
عهد شرعى كنيد يا سوگند بخوريد .
لَتَأْتُنَّنِي بِهِ
؛ جواب قسم است : تا سوگند به خدا ياد كنيد كه حتما او را به من باز گردانيد .
إِلَّا أَنْ يُحاطَ بِكُمْ
؛ مگر اين كه گرفتار شويد و توان آوردن او را نداشته باشيد و يا اين كه مرگ شما فرا رسد .
فَلَمَّا آتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ
؛ وقتى كه با او پيمانهاى مورد اطمينان بستند و سوگندها ياد كردند ، يعقوب گفت خداوند بر آنچه مىگوييم ناظر و آگاه است : اگر بر خلاف پيمانتان رفتار كرديد حق مرا از شما خواهد گرفت .
[ سوره يوسف ( 12 ) : آيات 67 تا 68 ]
وَ قالَ يا بَنِيَّ لا تَدْخُلُوا مِنْ بابٍ واحِدٍ وَ ادْخُلُوا مِنْ أَبْوابٍ مُتَفَرِّقَةٍ وَ ما أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ إِنِ الْحُكْمُ إِلاَّ لِلَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ عَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ ( 67 ) وَ لَمَّا دَخَلُوا مِنْ حَيْثُ أَمَرَهُمْ أَبُوهُمْ ما كانَ يُغْنِي عَنْهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ إِلاَّ حاجَةً فِي نَفْسِ يَعْقُوبَ قَضاها وَ إِنَّهُ لَذُو عِلْمٍ لِما عَلَّمْناهُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ ( 68 )
هامش
( 1 ) - وسق بعير بار شتر ( شصت صاع ) پاورقيهاى استاد گرجى نقل از صحاح .
( 2 ) - بر طبق اصل « ذلك » ، اشاره به دور مىباشد نه به تفسير قبلى كه اشاره به نزديك بوده - م .