وَ لكِنْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ
؛ بلكه آنها بر خودشان ستم كردند ، زيرا به دليل اعمال خود به هلاكت رسيدند .
فَما أَغْنَتْ عَنْهُمْ آلِهَتُهُمُ
؛ خدايان آنها قادر بر آن نبودند كه عذاب خدا را از آنها بردارند .
الَّتِي يَدْعُونَ
؛ بتهايى را كه عبادت مىكنند ، فعل مضارع براى حكايت حال گذشته است .
لَمَّا جاءَ أَمْرُ رَبِّكَ
؛ منظور از « امر » پروردگار ، عذاب و كيفر اوست ، و « لمّا » منصوب است به فعل : « ما أغنت » . « تتبيب » : تخسير : ضرر زدن . « تتّبه » : او را در زيان افكند .
«
وَ كَذلِكَ
» كاف تشبيه در محل رفع است يعنى چنان كه پروردگارت فرعون و پيروانش را به هلاكت رساند آباديهاى ستمكاران را هم نابود مىكند .
وَ هِيَ ظالِمَةٌ
؛ حال براى « قرى » است . «
أَلِيمٌ شَدِيدٌ
» : مؤاخذهء پروردگار براى شخص مورد مؤاخذه بسيار دردآور و سخت است . با اين جملات خداوند سبحان هشدار مىدهد كه سرانجام ستمكارى بسيار وخيم است براى مردم آباديهاى ستمكار و يا هر كسى كه به خود يا غير خودش ستم كند . «
إِنَّ فِي ذلِكَ
» : اشاره به سرگذشت امّتهايى است كه بر اثر گناهانشان به هلاكت رسيدهاند و خداوند داستانهاى آنان را حكايت كرده است .
«
لَآيَةً
» نشانهء عبرت و پند گرفتن است . «
لِمَنْ خافَ
» : براى كسى كه ترس داشته باشد ، زيرا نگاه مىكند به آنچه خداوند در دنيا بر گناهكاران روا داشته ، و اين خود نمونهاى است براى گرفتارى آنها در آخرت . وقتى گنهكار شدّت و سختى كيفر دنيوى را ببيند ، بيشتر به سختى كيفر اخروى پى مىبرد و اين لطفى است از خداوند براى او ، زيرا اين عبرت گرفتن باعث افزايش بيم و خوف او از عقوبت الهى