روشنى از جانب پروردگارم آمدهام ، و او رحمتى از جانب خود به من داده است كه بر شما پنهان مانده ، آيا چگونه مىتوانم شما را با تنفّرى كه از آن داريد ، به پذيرش آن ، وادارم ؟ ( 28 )
تفسير :
إِنِّي
؛ به فتح و كسر ، هر دو خوانده شده ، حال اگر مفتوح باشد تقديرش اين است :
ارسلناه بأنى لكم نذير ؛ « با » به معناى التباس است : نوح را با جمله :
إِنِّي لَكُمْ نَذِيرٌ
فرستاديم ، كه در اصل مكسور بوده ولى چون حرف جرّ به آن چسبيده فتحه گرفته مثل « كأنّ » كه اصلا : ان زيدا كالأسد . و مكسور بوده است . امّا اگر مكسور خوانده شود به تقدير قول است . « 1 »
أَنْ لا تَعْبُدُوا
؛ اين جمله بدل از « انى لكم » مىباشد : او را براى اين فرستاديم كه غير از خداى را نپرستيد ، و نيز ممكن است كه « أن » تفسيريّه ، و متعلق به « ارسلنا » يا « نذير » باشد .
أَلِيمٍ
؛ صفت مجازى براى « يوم » يا صفت براى « عذاب » است ، زيرا در حقيقت آنچه دردناك است عذاب كننده مىباشد ، مثل : نهاره صائم ، و ليله قائم .
« اعلا » سردمداران و اشرافند كه هيبتشان دلها را پر از ترس مىكند .
ما نَراكَ إِلَّا بَشَراً مِثْلَنا
؛ مردم خيال مىكردند كه پيامبر بايد از جنس غير انسان باشد .
« اراذل » جمع « ارذل » . «
بادِيَ الرَّأْيِ
» : با همزه : بادئ ، و بدون همزه : بادى ، هر دو خوانده شده است : در ابتداى امر ، يا در ظاهر ، از تو پيروى مىكنند ، منصوب است بنا بر ظرفيّت : هنگام پيدايش اولين فكرشان يا هنگام رسيدن ظاهر انديشهشان ،
هامش
( 1 ) - قائلا إنّى نذير - م .