ابراهيم در يك وادى غير ذى زرعى خانه اى براى عبادت بنا كرد و از روايات برمىآيد كه آنجا را براى همهء جهانيان از اهل توحيد قرار داد و اين مطلب به اين صورت بيان شده كه ابراهيم روى بلندى رفت و مردم را آواز داد و اين ندا به همه حتى به كسانى كه در اصلاب و ارحام بودند رسيد ( 1 ) .
لزوم مقر سازمان بين الملل اسلامى بودن كعبه :
به هر حال اينها همه قرينه است براى اينكه كعبه و حريم آن جنبهء بين المللى اسلامى داشته باشد و براى آنجا كسى نبايد ويزا و اجازه بگيرد ، بايد به منزلهء محل سازمان ملل اسلامى باشد . لزومى ندارد كه ما منتظر دولت واحد اسلامى باشيم . قبل از آن هم مىشود از اين خانه به عنوان مقر سازمان ملل اسلامى نظير آنچه بلوكهاى مختلف جهان سازمان ملل متفق به پا كردهاند ، داشته باشيم . اين سازمان بايد قسمتهاى مختلف از قبيل شوراى امنيت ، سازمان فرهنگى ، سازمان بهداشتى و غيره داشته باشد .
9 . لقطه در حرم با ساير لقطه ها فرق دارد - رجوع شود به فقه .
اميرالحاج و رهبر :
10 . همان طورى كه در ضمن نامهء حضرت امير عليه السلام به قثم بن عباس ذكر شد ، لازم است حجاج همه ساله رهبر داشته باشند . در مروج الذهب مسعودى ، آخر جلد دوم ، نام اميرالحاجها را از زمان رسالت تا سال تأليف كتاب ذكر كرده است . ظاهراً منصب نقابت طالبيين ( 2 ) كه پدر سيدمرتضى و بعضى ديگر داشتهاند شامل اين قسمت هم بوده است .
اصل اجتماع و محاكات :
11 . يكى از آثار حج جنبهء اجتماعى و هماهنگى آن است . فرق است كه كسى به تنهايى برود مثلًا به عرفات براى دعا و يا با يك ميليون جمعيت باشد . در روح بشر خاصيت هماهنگى با جمع است كه از آن به « محاكات » تعبير مىكنند . اسلام از جنبهء روانى به محيطهاى مذهبى و معنوى كه موجب برانگيخته شدن احساسات
هامش
( 1 ) رجوع شود به صافى ، سورهء حج ، ذيل آيهء كريمهء * ( و اذن فى الناس بالحج يأتوك . . .
( 2 ) رجوع شود به الاحكام السلطانية .