براى آشنا شدن به معارف اسلامى ، علم دينى است و اما آشنا شدن به روان شناسى و علم اجتماع و حقوق و اقتصاد علم دينى نيست ؟ و حال آنكه دو اثر بر آنها مترتب است : هم ما را در فهم معارف دينى كمك مىكند و هم در انجام فرايض دينى به ما توانايى مىدهد .
11 . داستان آقاى فرزان و مجلة العلم آقاى سيد هبة الدين شهرستانى .
12 . در دنياى امروز علم و دانش جزء وظايف و فرايض نيست ، بلكه جزء حقوق اوليهء بشر به شمار مىرود از قبيل تغذيه و بهداشت .
حق تعليم و تربيت از حقوق اوليهء بشر است ( 1 ) 13 . در مقدمهء كتاب مبارزهء انسان با جهل مىنويسد :
بر روى بيابانهاى خشك و لم يزرع ، درون شهرهاى كثيف و محقر ، انسانهاى سالم و نيرومند به بار نمىآيند . رخوت ناشى از فقر ، بيمارى و جهل به ساكنان آن نواحى مجال كافى نمىدهد كه دهكده و شهرهاى خود را آباد كنند . اين تضاد فاحش ( بين ملل مترقى در علم و صنعت و ملل عقب مانده ) خار راه ايجاد تعادل بين المللى و حفظ صلح پايدار است .
و چقدر سخن نيشدارى است اين سخن و چقدر بايد غيرت ما را تحريك كند .
14 . رابطهء علم و اقتصاد . ايضاً مىگويد :
مسائل اجتماعى با يكديگر ارتباط تام و مستقيم دارند . هرگز نمىتوان بدون در دست داشتن وسايل مادى لازم در طريق بسط و توسعهء آموزش و پرورش كامياب شد ، همچنان كه در يك كشور اتخاذ يك روش سياسى مستقل بىآنكه بر يك
هامش
( 1 ) رجوع شود به نمرهء 24 .