عقل و اسارت هواى نفس
نهج البلاغه ، حكمت 211 : * ( . . . و كم من عقل اسير تحت هوى امير . ) * نهج البلاغه ، حكمت 212 : * ( عجب المرء بنفسه احد حسّاد عقله . ) * نهج البلاغه ، حكمت 219 : * ( اكثر مصارع العقول تحت بروق المطامع . ) * نهج البلاغه ، حكمت 281 : * ( . . . و لايغش العقل من استنصحه . ) * رجوع شود به ورقهء عقل و علم ، علم مسموع و علم مطبوع .
عقل در قرآن - كافر مرتجع
رجوع شود به ورقهء قرآن و عقل - كافر مرتجع .
عقل و جنون در قرآن
در سورهء * ( اقتربت الساعة ) * آيهء 24 : * ( انا اذاً لفى ضلال و سعر ) * . گفته شده است كه معنى « سعر » جنون است . به ريشه و اصل لغت مراجعه شود .
عقل - آنجا كه احمقى فضيلت مىشود
مثنوى ( چاپ ميرخانى ، صفحهء 184 ، سطر 8 ) : احمقىام بس مبارك احمقى است . . .
عقل و مصلحت انديشى يا جبن و ترس
بسيار ديدهايم كه اشخاص ترسو ترس خود را تحت عنوان اينكه مصلحت نيست ، خلاف عقل است ، پنهان مىكنند و اين به دو نحو است : مستشعر و غير مستشعر . مستشعر كه واضح است . غير مستشعر اين است كه طبع پست و جبان و ترسو و خالى از حماسه