اصل ديگر هم استفاده كرده است : يكى امر به معروف و نهى از منكر ، و يكى ديگر مجازاتها و قوانين جزايى . البته اينها علاوه بر تشويقى است كه اسلام به استيفاى حقوق و قيام عليه ظالمين و اتحاد در برابر آنها كرده است .
16 . راجع به اينكه ايمان پشتوانهء همهء اصول اخلاقى و روحى بشر است و اينكه اخلاق بدون ايمان مثل اسكناس بدون پشتوانه است ، رجوع شود به ورقه هاى توحيد - اول الدين معرفته و ورقه هاى دين بهترين سرمايهء زندگى است و به ورقه هاى فلسفهء نماز راجع به اينكه نماز و مسجد پشتوانهء آزادى و امنيت و عدالت و مساوات و صلح و همزيستى است پشتوانهء شهردارى خوب ، شهربانى خوب ، دادگسترى خوب ، ارتش خوب ، اجتماع خوب ، بازار خوب ، تجارت خوب است . از آنچه در آنجا گفته شد و از آنچه مجموعاً در اينجا و در ورقه هاى عدالت اجتماعى گفتيم معلوم شد كه بشر در دو ركنى كه در زندگى اجتماعى به آنها نيازمند است يعنى قانون و ديگر اخلاق ، نيازمند به ايمان است و ايمان ، هم پشتوانهء اخلاق است و هم پشتوانهء قانون . اين هر دو بدون ايمان مانند اسكناس نشرشدهء بدون پشتوانه است ، اعتبار ندارد . دين ، هم منطق عدالت است و هم منطق اخلاق .
براى تتمهء اين مطلب و اينكه در اسلام ايمان و قانون عدالت با يكديگر توأم است ، از ايمان به عنوان پشتوانهء قانون استفاده مىشده است ، و اينكه چرا به كارهاى شهردارى و شهربانى احتساب مىگفتهاند ، و اينكه چرا در گفتهء امثال سعدى نفوذ خاصى است و در گفته هاى امروزى نيست ، و اينكه نفوذ ايمان در اجراى عدالت و قانون بود كه خود مجرم را به پاى خود براى مجازات مىكشاند و با آنكه حاكم او را رد مىكرد او اصرار داشت به مجازات و مىگفت :
« طهّرنى » ، و اينكه عدالت اجتماعى اسلام علت اصلى نفوذ عميق اسلام در ملل مغلوب بود ، و پاره اى مطالب ديگر رجوع شود به ورقه هاى عدالت اجتماعى .
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 260
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٦٠