عقايد ، اخلاق ، احكام ( عبادات ) اوّلى توجيه نظام حاكم است و دوم تسلى بخشى محكومان و سوم سرگرمى آنها .
يك مبلَّغ وارد و جامعه شناس ، به اصطلاح طلاب « دفع دخل كن » است ، دفع دخل مقدّر مىكند يعنى اعتراضى را كه طرف نگفته او مىداند كه اين اعتراض از او برمىخيزد . لهذا قبلًا مطلب را طورى مىگويد كه دفع دخل مقدّر كرده باشد .
12 . گفتيم كه شرط چهارم موفقيت ، متد صحيح است . متد صحيح يعنى اسلوب صحيح ، روش صحيح ، سبك صحيح .
مسألهء سبك صحيح غير از سخن صحيح و مدعاى صحيح است .
سبك و اسلوب مربوط است به كيفيت و چگونگى تبليغ و پيام رسانى .
امروز مسألهء سبك و متد در تعليم ، در تحقيق ، در تربيت ، در معالجهء بيماران جسمى و در معالجهء بيماران روحى اهميت فراوانى يافته است . اگر سبك ، صحيح باشد انسان از كار خود حداكثر نتيجه با حداقل صرف نيرو مىبرد ، و اگر سبك ، صحيح نباشد كمتر نتيجه مىبرد و احياناً در بعضى موارد مانند تربيت و تبليغ نتيجهء معكوس مىگيرد .
فقط به سبك تحقيق مثال مىزنم : بحثى است دربارهء نقطهء عطف در علوم كه علوم را به دو قسم قديم و جديد تقسيم كرد و از روزى كه علم وارد مرحلهء جديدش شد سرعت گرفت كه علت چه بود ؟ مثلًا آيا علتش اين بود كه علماى دورهء جديد نبوغى بيشتر داشتند ، مثلًا دكارت و بيكن و يا پاستور و اديسون از ارسطو و افلاطون و ابن سينا و خواجه نصيرالدين طوسى نبوغ بيشترى داشتند يا علت ديگرى در كار بوده است ؟
جواب صحيح اين است كه در دورهء اخير چيزى كشف شد كه كليد همهء سرعتها و شتابها بود و آن اينكه سبك و متد تحقيق و مطالعه تغيير كرد . قدما عيب اساسى كندى كارشان در سبك و متد كارشان بود كه همهء نتيجه ها را از روش استدلال قياسى مىخواستند
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 64
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٦٤