نيست .
سه تهاجم بزرگ به ايران در اين دو هزار و پانصد ساله شده است : تهاجم يونان ، تهاجم اعراب مسلمان ، تهاجم مغول . اثر اينها متفاوت بوده است . يونان با تمدنى عاليتر هجوم كرد و پيروزى نظامى به دست آورد ولى پيروزى فكرى پيدا نكرد ، از نظر ايدئولوژى پيروز نشد بعد از سيصد سال يونانى مآبى ، بار ديگر ايرانى عقايد مذهبى خويش را پيش كشيد و تحت تأثير مذهب يونانى قرار نگرفت .
ولى اعراب مسلمان پس از صد سال از نظر نظامى مغلوب ايرانى شدند اما ايرانيان بيش از خود اعراب و جديتر از خود اعراب به اسلام گرويدند و مصداق سخن پيغمبر شدند كه : آنها داعى عرب به اسلام شدند .
اما مغول پس از دو سه نسل ، سخت تحت تأثير اعتقاد آن روز ايران كه اسلام بود قرار گرفت . اگر اسلام نبود ايران سرنوشت ديگرى داشت و اين اسلام بود كه مغول را شكست داد نه چيز ديگر ، و به قول سيد جمال هميشه اسلام مسلمين را نجات داده نه مسلمين اسلام را .
به هر حال اسلام ، مغول را به صورت حاميان خود درآورد . شاه خدابنده بهترين شاهد مطلب است ( 1 ) 9 . هرگز از جنگ عقيده براى اسلام نبايد ترسيد ، بلكه از سكوت و عدم اعتراض بايد ترسيد .
10 . عصر ما عصر جنگ عقيده است - رجوع شود به كتاب جنگ عقايد .
11 . تفاوت بينشها ( 2 ) :
ديدهاى افراد نسبت به اشياء متفاوت است و هر كسى از يك زاويه مىبيند ، مانند اين است كه هر كسى يك عينكى مخصوص با رنگ مخصوص به چشم زده است .
هامش
( 1 ) پس معلوم مىشود ارزش هر يك از عقيده و زور و زر ارزش جداگانه اى است .
( 2 ) اين بحث بسيار ناقص است . رجوع شود به سخنرانيهاى « خدا در انديشهء انسان » ، بحث شرايط عينى و ذهنى .