دستگاه عظيم وجود انسانى عيناً مانند يك مملكت است ، يك اجتماع بشرى است كه در اثر اجتماع نيروهاى مختلف تشكيل مىشود و نياز دارد به قانون و تبيين حقوق و حدود و قوهء حاكمه براى اداره و رساندن به حقوق و رعايت حقوق كه به عدالت حكمروايى كند . در اين صورت است كه تعادل و هماهنگى حكمفرماست . و با بهم خوردن تعادل ، طغيان و يا عصيان رخ مىدهد طغيان در مورد قواى زياد نواخته شده و عصيان در مورد قواى تحقيرشده و محروم مانده .
تزكيهء نفس ، انسان سالم
( سخنرانيهاى چهار روزه در انجمن اسلامى مهندسين درمسجد هدايت در رمضان 1392 ) ما در ورقه هاى « انسان كامل » اين مسأله را طرح كرديم كه انسان كامل يعنى انسان آنچنانكه بايد و آنچنانكه مورد آرزوست چگونه است ؟ بحث دربارهء انسان يكى دربارهء انسان است آنچنانكه هست . مسائل تشريح و فيزيولوژى و يا روانشناسى و حتى جامعه شناسى و همچنين قسمتى از مسائل زيست شناسى مربوط است به انسان آنچنانكه هست يا بوده و احياناً خواهد بود . ولى قسمتى از مسائل انسان مربوط است به انسان آنچنانكه بايد باشد و خوب است كه باشد و مورد آرزوست كه باشد . اخلاق و تربيت و همچنين دين و مذهب و همچنين پاره اى از مكاتب اجتماعى در زمينهء اومانيسم ، همه مربوط است به انسان آنچنانكه بايد باشد و خوب است كه باشد و مورد آرزوست كه باشد . بعضى مكتبهاى اجتماعى از قبيل اگزيستانسياليسم بيش از آنكه دربارهء انسان آنچنانكه هست بخواهند سخن بگويند ، دربارهء انسان آنچنانكه بايد سخن مىگويند . اين مكتبها يعنى مكتبهايى كه دربارهء انسان آنچنانكه بايد نظر مىدهند ، مدعى رهبرى انسان هستند چون رهبرى انسان مربوط [ است ] به سوق دادن انسان به سوى آنچه بايد باشد و خوب