از خدا و پيامبرش ، و جهاد در راه او محبوبتر است ، در انتظار اين باشيد كه خداوند عذابش را بر شما نازل كند ، و خداوند گروه نافرمانبردار را هدايت نمىكند . ( 24 )
تفسير :
وقتى كه مؤمنان به هجرت مأمور شدند و تصميم گرفتند كه حركت كنند ، بعضى را همسرانشان و بعضى را پدر و مادر و فرزندانشان از سفر ممانعت مىكردند و آنها نيز به خاطر اين خويشاوندان ، مهاجرت را ترك مىكردند . اين بود كه خداوند براى آنها توضيح داد كه امر دين بر خويشاوندى و نسب مقدّم است ، و هر گاه براى امر دينى لازم باشد كه آدمى با پدر و مادر و فرزندانش قطع رابطه كند ، در مورد رابطهء با اجنبى اولى و سزاوارتر است .
إِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ
؛ اگر كفر را برگزينند و آن را بر ايمان ترجيح دهند ، در حديث آمده است :
لا يجد احدكم طعم الايمان حتّى يحب فى اللَّه و يبغض فى اللَّه
؛ « هيچ كس از شما طعم ايمان را نمىچشد ، مگر اين كه دوستى و دشمنىاش فقط براى خدا باشد » .
وَ عَشِيرَتُكُمْ
؛ « عشرتكم » به صورت مفرد ، هم خوانده شده است . « 1 »
فَتَرَبَّصُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ
؛ اين جمله تهديد است چنان كه « حسن » گفته است :
خداوند در اين قسمت اين گروه را به كيفرى دنيوى يا اخروى ترسانده ، و در اين آيه ، مؤمن بشدّت موظّف شده است كه به خاطر دين از پدر و مادر ، و فرزندان و اهل و قبيلهء خود ، و تمام بهرههاى دنيوى صرف نظر كند .
پروردگارا ما را بر آنچه موافق خشنودى خودت مىباشد موفقدار ، تا دورتران را
هامش
( 1 ) - استاد گرجى از كشّاف نقل كرده است « عشيرتكم ، و عشيراتكم » ، نيز خوانده شده ، و حسن عشائركم خوانده است .