تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير جوامع الجامع (فارسى) — صفحة 455

مساهمون:

ص٤٥٥
دشمن بود به هم چسبيد و محكم شد به‌طورى كه گامها در آن فرو نمىرفت و وسوسهء شيطان بر طرف شد . ضمير « به » به باران يا به قوّت قلب برمىگردد ؛ زيرا جرأت و قوّت قلب ، گام را در ميدان جنگ استوار مىكند .
إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلائِكَةِ
؛ جايز است « اذ يوحى » بدل سوم از « اذ يعدكم » باشد و جايز است منصوب و عامل آن « يثبت » باشد .
أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا
؛ شما را در تقويت مؤمنان كمك مىكنم و شما مؤمنان را ثابت قدم بداريد .
سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ
؛ جملهء « سألقى . . . » تا « فاضربوا . . . » جايز است تفسير جملهء
« أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا »
باشد ؛ زيرا كمكى بزرگتر از افكندن ترس و وحشت در دلهاى كافران و تقويتى رساتر از گردن زدن كافران نمىباشد همچنين جايز است جملهء مذكور غير تفسيرى بوده و مقصود از تقويت مؤمنان آشكار ساختن چيزى باشد كه مؤمنان با آن يقين پيدا كردند كه به وسيلهء ملائكه كمك خواهند شد .
فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْناقِ وَ اضْرِبُوا مِنْهُمْ كُلَّ بَنانٍ
؛ « فوق الاعناق » يعنى محلهاى ذبح و بعضى از مفسّران مىگويند مقصود خداوند از « فوق الأعناق » سرهاى كافران است . « بنان » يعنى انگشتها و مقصود خداوند در اينجا اعضاى كافران است و معناى آيه اين است : محلهاى ذبح و دستها و پاهاى كافران را بزنيد . جايز است جملهء « سألقى . . . » تا « . . . كل بنان » كه بعد از
« فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا »
آمده ، تلقين امورى به ملائكه باشد كه مؤمنان را به وسيلهء آن پايدار بدارند ، يعنى خداوند به ملائكه مىگويد سخن - سألقى . . . - مرا به مؤمنان بگوييد .
ذلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ
؛ « ذلك » اشاره به كشتار و كيفر سريعى است كه بر آنها واقع شد ، يعنى : اين كيفر به سبب دشمنى آنهاست . « مشاقّة » مشتقّ از « شقّ » به معناى جانب است ؛ زيرا هر يك از دو گروه دشمن در جانب مخالف گروه ديگر