خوبيها و بديها - چون فقر و غنا و عجز و ناتوانى و رنج و آسايش و جنگ و صلح - بيازماييم باشد كه - به حكم حق - بازگردند » ( اعراف / 168 ) . معناى آيه اين است كه اگر به فراوانى نعمت برسند ، مىگويند از جانب خداست و اگر دچار قحطى و خشكسالى شوند ، آن را به تو ( اى پيامبر ) نسبت داده و مىگويند از شومى تو است ؛ چنان كه دربارهء قوم موسى ( ع ) نقل شده كه
إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا بِمُوسى وَ مَنْ مَعَهُ
« اگر چيز ناگوارى به آنها مىرسيد موسى و همراهانش را به فال بد مىگرفتند » ( اعراف / 130 ) و از قوم صالح نقل شده كه
اطَّيَّرْنا بِكَ وَ بِمَنْ مَعَكَ
يعنى « قوم صالح گفت : ما به وجود تو و پيروانت فال بد مىزنيم » ( نمل / 47 ) .
در آيه مورد بحث منظور از كسانى كه اين گفتار از آنان نقل شده يهود و منافقانند كه خداوند گفتهء آنان را ردّ كرده و مىفرمايد : قل كل من عند اللَّه ؛ اى پيامبر به ايشان بگو همه چيز از جانب خداست ، اوست كه روزى را گسترده و يا محدود كرده و بدين وسيله بندگانش را مىآزمايد .
فَما لِهؤُلاءِ الْقَوْمِ لا يَكادُونَ يَفْقَهُونَ حَدِيثاً
؛ شأن اين منافقان چيست كه سخن قرآن را درك نمىكنند ، تا بدانند كه خداوند گشايش دهندهء روزى و كم كنندهء آن است و تمام افعال او از روى حكمت و صواب است ، سپس فرمود :
ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ
؛ خطاب در آيه عام است يعنى اى انسان هر نيكى و نعمتى كه به تو مىرسد موهبت و منّت و يا امتحانى است از جانب خداوند « تو ما أصابك من سيّئة » و هر بلا و مصيبتى به تو مىرسد ، از جانب خود تو است ، زيرا تو با گناهانى كه مرتكب مىشوى خود سبب ايجاد آنها مىشوى و نظير اين است آيهء :
وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ
« و آنچه رنج و مصائب به شما مىرسد همه از دست اعمال زشت خود شماست در صورتى كه خدا بسيارى از اعمال بد را عفو مىكند » ( شورى / 30 ) .
وَ أَرْسَلْناكَ لِلنَّاسِ رَسُولًا
؛ و تو را براى همه مردم به عنوان پيامبر فرستاديم و تنها براى عرب پيامبر نيستى .