ترجمه
و هيچ كس جز به فرمان خدا نمىميرد ؛ سرنوشتى است تعيين شده ( بنا بر اين مرگ پيامبر و ديگران يك سنّت الهى است ) هر كس پاداش دنيا را بخواهد ( و در زندگى خود در اين راه گام بردارد ) چيزى از آن به او خواهيم داد و هر كس پاداش آخرت بخواهد از آن به او مىدهيم ، و به زودى شاكران را پاداش خواهيم داد . ( 145 )
تفسير :
وَ ما كانَ لِنَفْسٍ أَنْ تَمُوتَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ
؛ يعنى محال است كه مرگ موجودات جز به ارادهء خدا صورت گيرد ، خداوند مردن را از باب تمثيل به منزلهء عملى قرار داده كه شايسته نيست كسى جز به ارادهء او به آن اقدام كند .
ابن جمله براى تشويق مسلمانان به جهاد در راه خدا و اعلام اين مطلب است كه شركت در جهاد مرگ كسى را كه فرا نرسيده به جلو و ترك جهاد مرگ كسى را كه فرا رسيده به تأخير نمىاندازد .
« كتابا » مصدر و براى تأكيد است ، زيرا تقدير آيه : كتب الموت كتابا مؤجلا است ، يعنى خداوند براى هر موجود زندهاى مدتى معيّن [ از حيات ] و مرگى معيّن مقدر كرده كه جلو و عقب نخواهد افتاد .
وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الدُّنْيا نُؤْتِهِ مِنْها
؛ هر كس از جهاد خود قصد اجر دنيوى ، يعنى غنيمت داشته باشد به او مىدهيم .
وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْها
؛ و هر كس با جهاد خود ثواب آخرت جويد آن را به او مىدهيم .
وَ سَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ
؛ و به شاكران ، يعنى كسانى كه هيچ چيز آنان را از جهاد باز نداشته است پاداش خواهيم داد .