شما الفت ايجاد كرد ، و به بركت نعمت او برادر شديد و شما بر لب حفرهاى از آتش بوديد ، خدا شما را از آن جا برگرفت ( و نجات داد ) اين چنين خداوند آيات خود را براى شما آشكار مىسازد ، شايد هدايت شويد . ( 103 )
تفسير :
اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ
؛ بترسيد از خداوند آن گونه كه ترس از او لازم است . در بارهء « حق تقاته » چند وجه ذكر شده است :
1 - منظور از آن عمل كردن به واجبات و ترك محرّمات است .
2 - « حق تقوى » و پرهيزگارى اين است كه پيوسته فرمان خدا را اطاعت كنى ، و هيچ گاه معصيت ننمايى ، همواره به ياد او باشى و او را فراموش نكنى ، و در برابر نعمتهاى او شكرگزار باشى و كفران نعمت او ننمايى . اين قول از امام صادق ( ع ) نقل شده است « 1 » .
مانند اين آيه است :
فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ
( تغابن / 16 ) يعنى به تقواى الهى اهتمام ورزيد و تا آنجا كه در توان داريد هيچ يك از واجبات را ترك نكنيد .
وَ لا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ
؛ طورى نباشيد كه هر گاه مرگ به سراغ شما آمد ، غير مسلمان بميريد ، چنان كه در جنگ به كسى كه از وى يارى مىطلبند گفته مىشود : لا تأتنى إلا و أنت على فرس « جز سوار بر اسب به يارى من نيايى » و در اين جا شخص مخاطب خويش را - در واقع - از آمدن نهى نمىكند ، بلكه او را از حالتى خلاف آنچه در وقت آمدن به ياد او آورده نهى مىكند .
وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً
؛ دربارهء اين كه منظور از « حبل اللَّه » چيست ؟
چند قول است :
هامش
( 1 ) -
عن الصادق ( ع ) : هو أن يطاع فلا يعصى و يذكر فلا ينسى و يشكر فلا يكفر .
« حق تقوا اين است كه انسان از خدا فرمان برد و هيچ گاه معصيت او نكند ، همواره به ياد او باشد و هرگز او را فراموش نكند ، و در برابر نعمتهاى او شكرگزار باشد و كفران نعمت او نكند .