1 - در تمسك به عهد و پيمانى كه خداوند با بندگانش دارد كه همان ايمان و بندگى است اجتماع كنيد .
2 - منظور ، قرآن است .
3 - مقصود « ائمّه » عليهم السلام هستند . از امام صادق ( ع ) نقل شده كه فرمود « 2 » : « حبل اللَّه « 3 » » ما هستيم .
وَ لا تَفَرَّقُوا
؛ و با ايجاد اختلاف در ميان خود از حق جدا نشويد ، چنان كه « يهود » و « نصارى » با هم اختلاف كردند و متفرّق شدند .
مشركان عرب در جاهليت به يكديگر تعدّى و تجاوز مىكردند ، به طورى كه جنگهاى ميان « اوس » و « خزرج » 120 سال به طول انجاميده بود تا وقتى كه خداوند به وسيله پيامبر اسلام ( ص ) ميان دلهاى آنان الفت ايجاد كرد و كينههاى گذشته را از ميان برد .
فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً
؛ به وسيلهء نعمت خداوند برادر و دوست يكديگر شديد و دوستى شما ادامه پيدا كرد .
وَ كُنْتُمْ عَلى شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ
؛ و شما [ اصحاب پيامبر ] به خاطر كفرتان بر لبهء گودالى از آتش جهنّم قرار داشتيد و در آستانهء سقوط در آن بوديد .
فَأَنْقَذَكُمْ مِنْها
؛ و خداوند شما را به وسيلهء اسلام از اين پرتگاه نجات داد .
كَذلِكَ
؛ يعنى نظير آن بيان [ كه بر شما خوانده شد ] .
يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ
؛ خداوند آيات خود را براى شما بيان مىكند ، تا بر هدايت شما افزوده شود .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 104 تا 105 ]
وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ( 104 ) وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ تَفَرَّقُوا وَ اخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ وَ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ ( 105 )
هامش
( 2 ) -
الصادق ( ع ) : نحن حبل اللَّه .
( 3 ) - منظور از ريسمان الهى هر گونه وسيلهء ارتباط با ذات پاك خداوند است ، خواه اين وسيله اسلام باشد ، يا قرآن ، يا پيامبر و اهل بيت او - م .