سپس به منظور توضيح ابهام و تفصيل اجمالى كه در جملهء قبل وجود دارد ، جملهء من استطاع إليه سبيلا بدل آورده شده است . آن گاه به جاى اين كه گفته شود :
و من لم يحج به خاطر سخت گرفتن بر كسانى كه حج را ترك مىكنند ، فرموده است : و من كفر [ كه ترك كنندهء حج را كافر دانسته ] ، چنان كه در حديث آمده است :
« هر كس عمدا نماز را ترك كند كافر است » « 1 » سپس فرمود : فان اللَّه غنى عن العالمين . و نفرمود : غنى عن الحج تا اين تعبير ( ان اللَّه غنى عن العالمين ) كه به معناى استغناى كامل خداوند است ، دلالت بيشترى بر خشم و غضب خداوند داشته باشد ، خشمى كه از آن تعبير به استغنا شده است ، و در خبر است كه : « اگر مردم عمل حجّ را [ حتى ] براى يك سال ترك كنند خداوند به آنان مهلت نخواهد داد .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 98 تا 99 ]
قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تَكْفُرُونَ بِآياتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ شَهِيدٌ عَلى ما تَعْمَلُونَ ( 98 ) قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ مَنْ آمَنَ تَبْغُونَها عِوَجاً وَ أَنْتُمْ شُهَداءُ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ( 99 )
ترجمه
بگو اى اهل كتاب ! چرا به آيات خدا كفر مىورزيد با آن كه خدا گواه بر اعمال شماست ( 98 )
بگو اى اهل كتاب ! چرا افرادى را كه ايمان آوردهاند ، از راه خدا باز مىداريد و مىخواهيد اين راه را كج سازيد ، در حالى كه شما ( به درستى اين راه ) گواه هستيد و خداوند از آنچه انجام مىدهيد غافل نيست . ( 99 )
تفسير :
« واو » در
وَ اللَّهُ شَهِيدٌ
، « حاليه » و معناى آيه اين است كه چرا به آياتى كه شما را به صدق نبوّت محمّد ( ص ) راهنمايى مىكند ، كفر مىورزيد و حال آن كه
هامش
( 1 ) -
من ترك الصلاة متعمدا فقد كفر .