تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ
؛ به هر كس بخواهى ، بهرهاى را كه از ملك برايش در نظر گرفتهاى به او مىدهى .
وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ
؛ و نيز از هر كس بخواهى ، بهرهاى را كه به او داده بودى باز مىستانى .
كلمهء « ملك » در جمله اوّل عام و در جملهء ديگر خاص يعنى بعض از كل است .
وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ
؛ و از اولياى خود هر كس را بخواهى - به انواع عزّت - در دين و دنيا عزيز مىدارى .
وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ
؛ من اعدائك ؛ و هر كس از دشمنان را اراده كنى - در دنيا و آخرت - ذليل مىگردانى .
بِيَدِكَ الْخَيْرُ
؛ همهء خيرات و خوبيها به دست تو است كه آن را به اولياى خود عطا كرده و دشمنانت را از آن محروم مىدارى .
تُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ
؛ يعنى از شب مىكاهى و مقدار كم شده را به روز مىافزايى و از روز كاسته و مقدار كم شده را به شب اضافه مىكنى .
وَ تُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ
؛ و موجود زنده را از نطفه بيرون مىآورى . « 1 » و تخرج الميت من الحى ؛ و نطفه را از موجود زنده خارج مىسازى . و نيز گفتهاند : منظور اين است كه مؤمن را از كافر و كافر را از مؤمن بيرون مىآورى [ مقصود از « حىّ » مؤمن است و از « ميّت » كافر است ] .
وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ
؛ و هر كس را بخواهى بىحساب يعنى بدون بخل و سختگيرى روزى مىدهى .
هامش
( 1 ) - چنان كه در آيهء 28 سورهء بقره مىفرمايد :وَ كُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْياكُمْيعنى مرده بوديد و خداوند شما را زنده ساخت . - م .