ذكر كلمه « بدين » بعد از « تداينتم » به خاطر اين است كه ضمير در « فاكتبوه » به آن برگردد و معلوم شود كه « دين » بر دو نوع است :
1 - دين مدتدار ؛ 2 - دين بدون مدّت .
« مسمى » گفته شده تا معلوم شود كه حتما بايد مدّت معيّن باشد و حتى سال و ماه و روز آن مشخّص شود و البته امر به نوشتن و تنظيم سند ، امر استحبابى است . ابن عباس گويد : اين آيه در مورد معالمه « سلمى » است ، و چون خداوند ربا را حرام فرموده ، بيع « سلم » [ نسيه ] را مباح كرده است .
وَ لْيَكْتُبْ بَيْنَكُمْ كاتِبٌ بِالْعَدْلِ
؛ و بايد نويسندهاى كه امين باشد ، سند قرض يا معاملهء ميان خريدار و فروشنده را ، با احتياط و انصاف بنويسد و از شرايط تعيين شده ميان طرفين نبايد چيزى كم يا زياد كند .
بِالْعَدْلِ
؛ صفت براى « كاتب » است . و از اين كه « كاتب » بايد عادل باشد استفاده مىشود كه تنظيم كننده اسناد معاملاتى بايد آگاه و آشنايى به مسائل و شرايط معامله باشد تا اين كه نوشتهء او با شرع مطابقت نمايد .
وَ لا يَأْبَ كاتِبٌ أَنْ يَكْتُبَ كَما عَلَّمَهُ اللَّهُ
؛ و هيچ يك از نويسندگان نبايد از نوشتن اسناد امتناع ورزد ، چرا كه خداوند نوشتن پيمان نامهها را به او آموخته است . و بعضى گفتهاند ، منظور اين است ، همانگونه كه خدا با تعليم كتابت به او بهره رسانده است ، مردم نيز بايد از نوشتن و كتابت او بهرهمند شوند . و به عقيدهء بسيارى از مفسّران ، اين نوشتن واجب كفايى است .
« كما علمه اللَّه » متعلق است به « ان يكتب » بنا بر اين آيه نهى مىكند از اين كه نويسنده از نوشتن سند آن گونه كه خداوند به او آموخته است خوددارى كند . سپس به نويسنده دستور داده شده : « فليكتب » يعنى بايد سند را [ طبق شرايط ] بنويسد و نبايد از آن عدول نمايد . و مىتوان گفت : « كما علمه اللَّه » متعلّق است به « فليكتب » و در اين صورت منظور آيه اين است كه نويسنده به هيچ وجه نبايد از نوشتن امتناع