كرديد سرمايهايتان از آن شماست ، نه ستم مىكنيد و نه بر شما ستم وارد مىشود . ( 279 )
تفسير :
فرق
« لَهُمْ أَجْرُهُمْ »
در اين آيه با
« فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ »
در آيهء ديگر [ آيهء 274 همين سوره ] در اين است كه « فا » در
« فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ »
دلالت بر اين دارد كه در انفاق مال استحقاق پاداش وجود دارد ولى بدون « فا » چنين دلالتى ندارد .
وَ ذَرُوا ما بَقِيَ مِنَ الرِّبا
؛ و آنچه از ربا باقيمانده رها كنيد و آن را نگيريد .
[ شأن نزول ] :
روايت شده كه اين آيه دربارهء طايفهء « ثقيف » نازل شده است . آنها مالى را از گروهى از افراد قريش طلبكار بودند و چون موقع دريافت آن شد ، اصل مال و بهرهء آن را مطالبه كردند . و گفته شده : طايفه ثقيف مقدارى از مالى را كه به عنوان ربا قرار بود بگيرد ، گرفته بود ، هنگامى كه مىخواست بقيّهء آن را مطالبه كند ، آيه نازل شد و دستور داد از مطالبهء آن صرف نظر نمايند .
« إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ »
؛ اگر ايمان شما ، ايمان صحيح و درست است .
فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ
؛ بدانيد كه رباخوارى جنگ با خداست ، از « اذن بالشيء » هر گاه شخص به چيزى آگاه شود . « فاذنوا » نيز قرائت شده است يعنى اعلان جنگ با خدا را به ديگران خبر دهيد و به گوش آنان برسانيد ، از « اذن » به معنى استماع ، زيرا گوش دادن يكى از راههاى تحصيل علم است . و در هر صورت معناى آيه اين است كه : پس به نوعى اعلان جنگ كنيد ، و [ گناه ] اين نوع اعلان جنگ نزد خدا و رسول بزرگ است .
وَ إِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُسُ أَمْوالِكُمْ
؛ و اگر از رباخوارى توبه كرديد ،
« لا تَظْلِمُونَ »
با گرفتن اصل مال نه به كسى ستم كردهايد ،
« وَ لا تُظْلَمُونَ »
و نه با كم شدن مال به شما ستم شده است .