ترجمه
آيا نديدى جمعيّتى را كه از خانههاى خود از ترس مرگ فرار كردند و آنان هزارها نفر بودند ، ( كه به بهانهء بيمارى طاعون از شركت در ميدان جهاد خوددارى نمودند ) خداوند به آنها گفت بميريد ( و به همان بيمارى كه آن را بهانه قرار داده بودند ، مردند ) سپس خدا آنها را زنده كرد ، خداوند نسبت به بندگان خود احسان مىكند ، ولى بيشتر مردم شكر به جا نمىآورند . ( 243 )
تفسير :
أَ لَمْ تَرَ
؛ [ همزهء استفهام ] براى اقرار گرفتن و به اعجاب واداشتن آن دسته از اهل كتاب است كه داستان قومى را [ كه آيه در شأن آنان نازل شده ] شنيدهاند ، و مىتوان گفت آيه خطاب به كسانى است كه حتى چيزى راجع به اين قوم نشنيده و نمىدانند ، زيرا اين خطاب ( الم تر ) به منزله مثال و به معناى تعجّب است .
الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيارِهِمْ
؛ و اينان قومى ( از بنى اسرائيل ) بودند كه به خاطر شيوع بيمارى طاعون در ميان آنها ، از شهر و ديار خويش فرار كردند ( و به بيابانى پناه بردند ) ولى خداوند آنان را ( به همان بيمارى ) نابود ساخت .
ثُمَّ أَحْياهُمْ
؛ سپس خداوند آنان را زنده كرد تا عبرت بگيرند و بدانند كه از حكم خدا ( جهاد در راه او ) گريزى نيست .
برخى گفتهاند : اينها قومى از بنى اسرائيل بودند كه پادشاهشان به آنها دستور جنگ داد ، ولى از بيم مرگ فرار كردند ، آن گاه خدا آنان را ميراند و سپس زنده كرد .
« وَ هُمْ أُلُوفٌ »
دلالت دارد بر زيادى و كثرت جمعيّت آنان .
فَقالَ لَهُمُ اللَّهُ مُوتُوا
؛ خدا به آنان گفت بميريد . و معنايش اين است كه خدا آنان را از بين برد ، و از اين تعبير قرآن استفاده مىشود كه به ارادهء خداوند تمام افراد آن قوم مردند مانند مردن يك نفر .
إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ
؛ خداوند نسبت به مردم داراى فضل و كرم است ، چون كه آنان را به آنچه مايهء عبرتشان مىشود آگاه و بينا مىسازد .