تفسير :
بنا بر قرائت كسانى كه « وصيه » به رفع خواندهاند ، در تقدير آيه سه احتمال وجود دارد :
1 - تقدير آيه و حكم الذين يتوفون باشد .
2 - تقدير آيه وصية الذين يتوفون وصية لأزواجهم باشد .
3 - تقدير آيه و الذين يتوفون اهل وصية مضاف حذف شده باشد .
و بنا بر قرائت كسانى كه « وصية » به نصب خواندهاند ، تقدير آيه اين است :
و الذين يتوفون يوصون وصية چنان كه گفته مىشود : أنت سير البريد و تقديرش اين است : انت تسير سير البريد ( تو همانند پيك حركت مىكنى ) « متاعا » يا منصوب است به « وصية » ( بنا بر اين كه « متاعا » بدل يا صفت براى « وصية » باشد ) و يا در صورتى كه فعل « يوصون » قبل از آن در تقدير باشد ، منصوب به آن است [ بنا بر اين كه مفعول مطلق باشد ] .
« غير اخراج » مصدر مؤكد يا بدل از « متاعا » و يا حال براى « ازواجا » و به معناى « غير مخرجات » است .
و معناى آيه اين است : مردانى كه در آستانهء مرگ قرار گرفتهاند و همسرانى به جاى مىگذارند ، بايد قبل از مردن به بازماندگان خود وصيّت كنند كه تا يك سال تمام مخارج همسران آنان را از مالشان بپردازند و آنها را از خانهء شوهر خارج ننمايند .
اين حكم مربوط به قبل از اسلام بود [ كه عدهء وفات را يك سال مىدانستند ] سپس به وسيلهء آيه 234 همين سوره كه فرمود :
أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشْراً ،
نسخ و اين مدت از يك سال به چهار ماه و ده روز تقليل يافت .
فَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِي ما فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ
؛ باكى و گناهى بر شما ( ورثهء ميّت ) نيست در آنچه اينان نسبت به خود انجام دهند ، از زينت كردن و نشان دادن خود به